KISACA
Miras bırakanın ölümüyle birden çok mirasçı varsa, paylaşmaya kadar mirasçılar terekeye elbirliğiyle sahip olur (TMK m.640). Mirasçılık belgesi sulh mahkemesinden veya noterden alınır (TMK m.598); Salihli'de mahkemelerden istenen mirasçılık belgeleri 2025 yılında ortalama 7 günde verilmiştir. Borçlu bir mirası istemeyen yasal mirasçı, ölümü öğrendiği tarihten itibaren üç ay içinde mirası reddedebilir (TMK m.606). Yasal mirasta önce çocuklar ve onların altsoyu mirasçı olur; sağ kalan eş çocuklarla birlikte mirasın dörtte birini alır (TMK m.495, m.499). Mirasçılardan her biri her zaman paylaşma isteyebilir ve anlaşma olmazsa sulh mahkemesinden paylaştırma talep edebilir (TMK m.642); dava açmadan önce arabulucuya başvurulması zorunludur (6325 s. K. m.18/B).
Son güncelleme: 10.11.2026
Salihli'de miras hukuku ve miras uyuşmazlıkları
Miras hukukunda yalnızca mirasçıların kim olduğu değil, terekenin aktif ve pasifi, geçmiş devir işlemleri, vasiyetnameler ve mirasçıların hukuki talepleri de önem taşır. Salihli ve Manisa'daki dosyalarda bu unsurlar somut belge ve kayıtlar üzerinden incelenir.
Mirasçılık belgesi
Mirasçılık belgesi mirasçıların ve miras paylarının belirlenmesinde temel belgelerden biridir. Mirasçılık belgesi sulh hukuk mahkemesinden veya noterden alınabilir (4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.598). Nüfus kayıtlarının özellikleri veya mirasçılık durumuna ilişkin uyuşmazlıklar ayrıca değerlendirilir.
Ölümden sonra adım adım
Bir yakının vefatından sonra miras işlemleri genellikle şu sırayla ilerler:
- Mirasçılık belgesi: TMK m.598'e göre yasal mirasçılara, başvuruları üzerine sulh mahkemesince veya noterlikçe mirasçılık sıfatlarını gösteren bir belge verilir. Belgenin geçersizliği her zaman ileri sürülebilir. Hangi yolun seçileceği mirasçılık belgesi yazısında anlatılmıştır.
- Borçları kontrol ve gerekirse ret: TMK m.606'ya göre miras üç ay içinde reddedilebilir. Ölüm tarihinde miras bırakanın ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmişse, TMK m.605'e göre miras reddedilmiş sayılır.
- Miras ortaklığı: TMK m.640'a göre paylaşmaya kadar mirasçılar terekeye elbirliğiyle sahiptir ve terekeye ait haklar üzerinde birlikte tasarruf eder. Mirasçılardan birinin istemi üzerine sulh mahkemesi, paylaşmaya kadar miras ortaklığına bir temsilci atayabilir.
- Paylaşma: Mirasçılar anlaşırsa paylaşma sözleşmesiyle, anlaşamazsa TMK m.642 uyarınca sulh mahkemesinden paylaştırma istenerek mal paylaşılır. Dava açılmadan önce 6325 s. K. m.18/B gereği arabulucuya başvurulur.
- Saklı pay kontrolü: Miras bırakan sağlığında veya vasiyetle saklı payları zedelemişse tenkis davası gündeme gelir. TMK m.571'e göre bu dava, saklı payın zedelendiğinin öğrenilmesinden itibaren bir yıl ve her hâlde on yıl içinde açılmalıdır.
Yasal mirasçılar ve miras payları
Türk Medeni Kanunu zümre sistemini benimser: ilk sırada miras bırakanın altsoyu (çocukları, torunları), onlar yoksa ana ve babası ile onların altsoyu, onlar da yoksa büyük ana ve büyük babalar mirasçı olur (TMK m.495–497). Sağ kalan eşin payı, birlikte mirasçı olduğu zümreye göre değişir (TMK m.499):
- Altsoyla birlikte: mirasın dörtte biri
- Ana-baba zümresiyle birlikte: mirasın yarısı
- Büyük ana-baba zümresiyle birlikte: mirasın dörtte üçü
- Bu zümrelerden kimse yoksa: mirasın tamamı
| Mirasçılar | Sağ kalan eşin payı | Diğer mirasçıların payı | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Çocuklar (altsoy) varsa | Mirasın dörtte biri | Kalan dörtte üç çocuklar arasında eşit | TMK m.495, m.499 |
| Çocuk yok, anne-baba veya onların altsoyu varsa | Mirasın yarısı | Kalan yarı anne-baba zümresine | TMK m.496, m.499 |
| Yalnızca büyükanne-büyükbaba zümresi varsa | Mirasın dörtte üçü | Kalan dörtte bir büyükanne-büyükbaba zümresine | TMK m.497, m.499 |
| Bu zümrelerden kimse yoksa | Mirasın tamamı | — | TMK m.499 |
| Hiç mirasçı yoksa | — | Miras Devlete geçer | TMK m.501 |
TMK m.495'e göre çocuklar eşit olarak mirasçıdır; miras bırakandan önce ölmüş bir çocuğun yerini kendi altsoyu, yani torunlar alır. Payları kendi ailenize göre hesaplamak için miras payı hesaplama aracı, örnekler için miras nasıl paylaşılır yazısı kullanılabilir.
Terekenin kapsamı ve paylaşılması
Tereke; taşınmaz, para, alacak, araç, şirket payı ve diğer malvarlığı değerlerinin yanında borçları da kapsayabilir. Paylaşımın yöntemi terekenin yapısına ve mülkiyet durumuna göre belirlenir.
Mirasın reddi
Mirasın reddi kanunda öngörülen koşul ve sürelere tabidir. Yasal mirasçılar için ret süresi, miras bırakanın ölümünü öğrendikleri tarihten itibaren üç aydır (TMK m.606); ret beyanı sulh hukuk mahkemesine yapılır (TMK m.609). Ölüm tarihinde terekenin borca batık olduğu açıkça belli veya resmen tespit edilmişse miras reddedilmiş sayılır (TMK m.605/2). Miras bırakanın borç durumu ve mirasçının terekeye ilişkin işlemleri, örneğin tereke mallarını satmak veya kullanmak, ret hakkının kaybı bakımından önem taşıyabilir.
Saklı pay ve tenkis
Miras bırakanın tasarruflarının kanunun koruduğu saklı payları etkilediği durumlarda tenkis hükümleri gündeme gelebilir. TMK m.506 uyarınca saklı pay oranları; altsoy için yasal miras payının yarısı, ana ve babadan her biri için yasal miras payının dörtte biri, sağ kalan eş için altsoy veya ana-baba zümresiyle birlikte mirasçı olduğunda yasal miras payının tamamı, diğer hallerde dörtte üçüdür. Tenkis davası, saklı payın zedelendiğini öğrenmeden itibaren bir yıl ve her halde vasiyetnamelerde açılma tarihinden, diğer tasarruflarda ölümden itibaren on yıl içinde açılmalıdır (TMK m.571). Ayrıntılar için saklı pay ve tenkis davası rehberini inceleyebilirsiniz.
| Mirasçı | Saklı pay | Dayanak |
|---|---|---|
| Altsoy (çocuklar, torunlar) | Yasal miras payının yarısı | TMK m.506 |
| Anne ve babadan her biri | Yasal miras payının dörtte biri | TMK m.506 |
| Sağ kalan eş (altsoy veya anne-baba zümresiyle birlikte) | Yasal miras payının tamamı | TMK m.506 |
| Sağ kalan eş (diğer hâllerde) | Yasal miras payının dörtte üçü | TMK m.506 |
Muris muvazaası ve taşınmaz devirleri
Miras bırakanın gerçek iradesi ile tapudaki işlemin farklı olduğu iddiasında devir tarihi, taraf ilişkileri, bedel ve olayın diğer özellikleri delillerle birlikte değerlendirilir. Tapu kaydına yönelik taleplerin genel çerçevesi için tapu iptal ve tescil davası rehberini inceleyebilirsiniz.
Vasiyetname ve ölüme bağlı tasarruflar
Vasiyetnamenin şekli, içeriği ve miras paylarına etkisi farklı hukuki sonuçlar doğurabilir. Vasiyetname resmî şekilde, el yazısıyla veya olağanüstü durumlarda sözlü olarak yapılabilir (TMK m.531). Ölüme bağlı tasarrufun iptali ile tenkis taleplerinin şartları aynı değildir. İptal davası, davacının tasarrufu, iptal sebebini ve kendisinin hak sahibi olduğunu öğrendiği tarihten itibaren bir yıl ve her halde vasiyetnamelerde açılma tarihinden, diğer tasarruflarda mirasın geçmesinden itibaren iyiniyetli davalılara karşı on yıl, iyiniyetli olmayan davalılara karşı yirmi yıl içinde açılmalıdır (TMK m.559).
Vasiyetname türleri ve şekil şartları
Miras bırakan, saklı paylara dokunmamak kaydıyla mirasının bir kısmı hakkında vasiyetle tasarrufta bulunabilir. TMK m.531'e göre vasiyet, resmî şekilde veya miras bırakanın el yazısıyla ya da sözlü olarak yapılabilir. Şekil şartlarına uyulmaması vasiyetnamenin iptali davasına konu olabileceğinden, hangi türün hangi koşulları gerektirdiğini bilmek önemlidir.
| Tür | Şekil şartı | Dayanak |
|---|---|---|
| Resmî vasiyetname | İki tanığın katılmasıyla resmî memur tarafından düzenlenir; resmî memur sulh hâkimi, noter veya kanunla yetkilendirilmiş görevli olabilir | TMK m.532 |
| El yazılı vasiyetname | Yıl, ay ve gün gösterilerek baştan sona miras bırakanın el yazısıyla yazılmış ve imzalanmış olmalı; notere veya sulh hâkimine bırakılabilir | TMK m.538 |
| Sözlü vasiyet | Yalnızca yakın ölüm tehlikesi, ulaşımın kesilmesi, hastalık, savaş gibi olağanüstü durumlarda; son arzular iki tanığa anlatılır | TMK m.539 |
Sözlü vasiyette tanıklar, TMK m.540'a göre beyan edilen son arzuları yer ve tarihle birlikte hemen yazıp imzalar ve belgeyi vakit geçirmeksizin bir sulh veya asliye mahkemesine verir. Vasiyetnamenin nasıl hazırlanacağı vasiyetname nasıl yapılır, iptal sebepleri ise vasiyetnamenin iptali davası yazısında anlatılmıştır.
Miras kalan taşınmazlarda ortaklığın giderilmesi
Birden fazla mirasçının hak sahibi olduğu taşınmazlarda paylaşım sağlanamaması halinde ortaklığın giderilmesi gündeme gelebilir. Ayrıntılı süreç için ortaklığın giderilmesi davası ve gayrimenkul hukuku içerikleri incelenebilir.
Miras davalarında süreler
| Konu | Süre | Dayanak |
|---|---|---|
| Mirasın reddi | Ölümün öğrenilmesinden itibaren üç ay | TMK m.606 |
| Vasiyetnameye itiraz (atanmış mirasçı belgesi) | Bildirimden itibaren bir ay | TMK m.598 |
| Mirasçılık belgesinin geçersizliği | Her zaman ileri sürülebilir | TMK m.598 |
| Vasiyetnamenin iptali | Öğrenmeden itibaren bir yıl; her hâlde iyiniyetli davalıya on, iyiniyetli olmayana yirmi yıl | TMK m.559 |
| Tenkis davası | Öğrenmeden itibaren bir yıl; her hâlde on yıl | TMK m.571 |
| İş | 1. Sulh Hukuk | 2. Sulh Hukuk |
|---|---|---|
| Mirasçılık belgesi | 7 gün | 7 gün |
| Mirasın gerçek reddi | 5 gün | 15 gün |
| Vasiyetnamenin açılması | 70 gün | 104 gün |
| Ortaklığın giderilmesi | 329 gün | 311 gün (miras nedenli), 653 gün (paylı mülkiyet) |
Bu rakamlar Salihli Adalet Komisyonu'nun 2025 yılı faaliyet raporundaki ortalamalardır. Miras kalan taşınmazların bölüşülmesi için ortaklığın giderilmesi davası ve miras kalan tarla bölünebilir mi yazılarına bakılabilir.
Dosyada incelenen belgeler
Aşağıdaki kayıt ve belgeler kronolojik olarak birlikte değerlendirilir:
- Nüfus kayıtları
- Mirasçılık belgesi
- Tapu kayıtları
- Banka ve malvarlığı bilgileri
- Vasiyetnameler
- Geçmiş devir işlemleri
Sık Sorulan Sorular
Mirasçılık belgesi nereden alınır?
Sulh hukuk mahkemesinden veya noterden alınabilir (TMK m.598).
Miras ne kadar süre içinde reddedilebilir?
Yasal mirasçılar için ölümü öğrenme tarihinden itibaren üç ay içinde, sulh hukuk mahkemesine beyanla reddedilebilir (TMK m.606, m.609).
Saklı pay oranları nedir?
Altsoy için yasal payın yarısı, ana ve babadan her biri için dörtte biri; sağ kalan eş için altsoy veya ana-baba zümresiyle birlikteyse yasal payın tamamı, diğer hallerde dörtte üçüdür (TMK m.506).
Tenkis davası ne zaman açılmalıdır?
Saklı payın zedelendiğini öğrenmeden itibaren bir yıl ve her halde ölümden veya vasiyetnamenin açılmasından itibaren on yıl içinde açılmalıdır (TMK m.571).
Salihli'de mirasçılık belgesi ve mirasın reddi için nereye başvurulur?
Mirasçılık belgesi sulh mahkemesinden veya noterden alınabilir (TMK m.598); mirasın reddi ise sulh hukuk mahkemesine yapılan beyanla gerçekleşir (TMK m.609). Salihli'de bu işlere adliye ana binasındaki 1. ve 2. Sulh Hukuk Mahkemeleri bakar. Salihli Adalet Komisyonu'nun 2025 faaliyet raporuna göre mirasçılık belgesi istemleri her iki mahkemede ortalama 7 günde, mirasın reddi dosyaları 5 ve 15 günde sonuçlanmıştır.
Eşin miras payı ne kadardır?
TMK m.499'a göre sağ kalan eş, çocuklarla birlikte mirasçı olursa mirasın dörtte birini, anne-baba zümresiyle birlikte yarısını, büyükanne-büyükbaba zümresiyle birlikte dörtte üçünü alır; bunlar da yoksa mirasın tamamı eşe kalır.
Mirasçılar paylaşmada anlaşamazsa ne olur?
TMK m.642'ye göre her mirasçı, terekedeki malların aynen, olanak yoksa satış yoluyla paylaştırılmasını sulh mahkemesinden isteyebilir. Dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması zorunludur (6325 s. K. m.18/B).
Paylaşmaya kadar miras mallarını kim yönetir?
TMK m.640'a göre mirasçılar terekeye elbirliğiyle sahiptir ve birlikte tasarruf eder. Mirasçılardan birinin istemi üzerine sulh mahkemesi paylaşmaya kadar miras ortaklığına bir temsilci atayabilir.
Salihli'de mirasın reddi ne kadar sürede sonuçlanır?
Salihli Adalet Komisyonu'nun 2025 faaliyet raporuna göre mirasın gerçek reddi işleri 1. Sulh Hukuk Mahkemesi'nde ortalama 5 günde, 2. Sulh Hukuk Mahkemesi'nde ortalama 15 günde sonuçlanmıştır.
İlgili içerikler: saklı pay ve tenkis · ortaklığın giderilmesi · gayrimenkul hukuku · hukuki içerikler · Ölen Kişinin Borçları Mirasçılara Geçer mi? · Muris Muvazaası: Miras Bırakan Malını Mirasçıdan Kaçırdıysa Ne Olur?
İlgili hukuki içerikler: Mirasçılıktan çıkarma · Gaiplik kararı · Mirasçılar ve paydaşlar arasında ecrimisil · Miras Kalan Tarla Kardeşler Arasında Bölünebilir mi? · Miras Payı Hesaplama · Mirası Reddedince Pay Kime Geçer? Torunlar, Sağ Kalan Eş ve Alacaklılar · Mirasçılık Belgesi (Veraset İlamı) Noterden mi, Mahkemeden mi Alınır? · Vasiyetname Nasıl Yapılır? Resmî, El Yazılı ve Sözlü Vasiyet · Ölünceye Kadar Bakma Sözleşmesi: Şekil, Güvence ve Fesih · Vasiyetnamenin İptali Davası: Hangi Sebeplerle, Kim Tarafından ve Ne Kadar Sürede Açılır? · Miras Nasıl Paylaşılır? Yasal Mirasçılar, Eşin ve Çocukların Payı, Paylaşma Yolları · Veraset ve İntikal Vergisi 2026: İstisna Tutarları, Oranlar ve Hesaplama Örnekleri · Salihli Sulh Hukuk Mahkemesi: Kira, Ortaklığın Giderilmesi, Miras ve Vesayet İşleri · Ölen Kişinin Banka Hesabındaki Para Nasıl Çekilir? Mirasçılık Belgesi, Vergi ve Ortak Karar