MİRAS HUKUKU · RESMÎ VERİLER

Salihli Sulh Hukuk Mahkemesi: Kira, Ortaklığın Giderilmesi, Miras ve Vesayet İşleri

Salihli Sulh Hukuk Mahkemesi nerede?

Salihli Adli Yargı İlk Derece Mahkemesi Adalet Komisyonu'nun 2025 faaliyet raporundaki yerleşim tablosuna göre Salihli 1. Sulh Hukuk Mahkemesi ve 2. Sulh Hukuk Mahkemesi, adliyenin Şehitler Mahallesi Çiçek Caddesi'ndeki ana binasındadır. Raporun personel tablosunda iki mahkemede de beşer personel görev yaptığı görülmektedir. Dava dilekçeleri ve başvurular ana binadaki hukuk mahkemeleri ön bürosuna verilir; dosya buradan iki mahkemeden birine dağıtılır.

Sulh hukuk mahkemesi, yıl içinde en çok dosya alan hukuk mahkemesidir. Bunun nedeni, mirasçılık belgesi veya mirasın reddi gibi kısa süren çekişmesiz işlerin de bu mahkemede görülmesidir; aşağıdaki tabloda görüldüğü gibi bu işler birkaç günde sonuçlanabilmektedir.

Sulh hukuk mahkemesi hangi işlere bakar?

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 4. maddesine göre sulh hukuk mahkemeleri, dava konusunun değer veya tutarına bakılmaksızın şu davalara bakar: kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dahil olmak üzere tüm kira uyuşmazlıkları, taşınır ve taşınmaz mal veya hakkın paylaştırılmasına ve ortaklığın giderilmesine ilişkin davalar, sadece zilyetliğin korunmasına yönelik davalar ve kanunların sulh hukuk mahkemesini görevlendirdiği diğer davalar. Kiralanan taşınmazın İcra ve İflas Kanunu'na göre ilamsız icra yoluyla tahliyesi ise bu kapsamın dışındadır; o iş icra dairesi ve icra mahkemesi üzerinden yürür.

Kanun'un 383. maddesi de çekişmesiz yargı işlerinde görevli mahkemenin, aksine bir düzenleme bulunmadığı sürece sulh hukuk mahkemesi olduğunu belirtir. Miras ve vesayet işlerinin büyük bölümü bu nedenle sulh hukuk mahkemesine gelir.

Miras işleri: mirasçılık belgesi, ret ve vasiyetname

Türk Medeni Kanunu'nun 598. maddesine göre yasal mirasçılara, başvuruları üzerine sulh mahkemesince veya noterlikçe mirasçılık sıfatlarını gösteren bir belge verilir. Salihli'de 2025 yılında mirasçılık belgesi istemleri iki mahkemede de ortalama 7 günde sonuçlanmıştır. Noterden mi, mahkemeden mi alınmalı sorusu için mirasçılık belgesi noterden mi mahkemeden mi yazısına bakılabilir.

Mirası reddetmek isteyen mirasçı, Kanun'un 609. maddesine göre sulh mahkemesine sözlü veya yazılı beyanda bulunur ve reddin kayıtsız şartsız olması gerekir. Süre kısadır: 606. maddeye göre miras üç ay içinde reddolunabilir ve bu süre yasal mirasçılar için kural olarak mirasbırakanın ölümünün öğrenildiği tarihten başlar. Ret sonrası payın kime geçtiği mirası reddedince pay kime geçer yazısında anlatılmıştır.

Vasiyetname bulunduysa, 596. maddeye göre tesliminden başlayarak bir ay içinde mirasbırakanın yerleşim yeri sulh hâkimi tarafından açılır ve ilgililere okunur. Bu işlem vasiyetnamenin geçerli olup olmadığına bakılmaksızın yapılır; geçerlilik ayrıca dava konusu olabilir.

2025'te Salihli sulh hukuk mahkemelerinde işler ne kadar sürdü?

Çekişmesiz işler birkaç gün ile birkaç ay arasında biterken, karşı tarafın bulunduğu kira ve ortaklığın giderilmesi davaları on aydan uzun sürmüştür. Ortaklığın giderilmesi davalarında taşınmazın aynen bölünüp bölünemeyeceği araştırılır, keşif ve bilirkişi incelemesi yapılır; satış kararı verilirse satış ayrıca zaman alır. Dava süreci için ortaklığın giderilmesi davası yazısına bakılabilir.

Mahkemelerin iş yükü

Raporda temizlenme oranı, biten davaların yeni açılan davalara bölünüp 100 ile çarpılmasıyla hesaplanır. İki mahkeme de 2025 yılında gelen dosya kadar karar vermiştir. Her birine yılda 1.700'ü aşkın dosya gelmesi, sulh hukuk mahkemelerini Salihli'nin en yoğun hukuk mahkemeleri yapar.

Kira ve ortaklığın giderilmesinde önce arabuluculuk

6325 sayılı Kanun'un 18/B maddesine göre kira ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda ve taşınır ile taşınmazların paylaştırılmasına ve ortaklığın giderilmesine ilişkin uyuşmazlıklarda, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır. İlamsız icra yoluyla tahliye bu kuralın dışındadır. Aynı madde kat mülkiyeti ve komşu hakkından doğan uyuşmazlıkları da kapsar. Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa son tutanakla birlikte sulh hukuk mahkemesinde dava açılır.

Ortaklığın giderilmesi davasında yetki de önemlidir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 12. maddesine göre taşınmaz üzerindeki ayni hakka ilişkin veya ayni hak sahipliğinde değişikliğe yol açabilecek davalarda taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir. Salihli'deki bir tarla veya ev için dava, paydaşlar başka illerde otursa bile Salihli'de açılır. Kira davaları için tahliye davası ve kira tespit davası yazılarına bakılabilir.

Kira ödenmezse: sulh hukuk mu, icra mı?

Kiracı kirayı ödemediğinde ev sahibinin önünde iki yol vardır. Birincisi, İcra ve İflas Kanunu'na göre ilamsız icra yoluyla tahliye talepli takip başlatmaktır; bu yol icra dairesinde başlar ve itiraz edilirse icra mahkemesinde sürer. Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 4. maddesi bu yolu sulh hukuk mahkemesinin görevi dışında tutar. İkincisi, sulh hukuk mahkemesinde tahliye davası açmaktır; bu yolda önce arabuluculuğa başvurulur. 2025 raporuna göre Salihli sulh hukuk mahkemelerinde Borçlar Kanunu'na dayalı tahliye davaları ortalama 277 ile 300 gün sürmüştür. İcra yoluyla tahliye için kira ödenmezse icra yoluyla tahliye yazısına bakılabilir.

Vesayet ve koruma işleri

Türk Medeni Kanunu'nun 397. maddesine göre vesayet makamı sulh hukuk mahkemesi, denetim makamı ise asliye hukuk mahkemesidir. Yaşlılık, hastalık veya bağımlılık nedeniyle işlerini göremeyen bir yakın için vasi atanması, kısıtlı adına taşınmaz satışına izin ve kayyım atanması bu mahkemede görülür. 2025'te vesayet işleri ortalama 83 ile 93 gün, kayyımlık işleri ortalama 85 ile 102 gün sürmüştür.

Kanun'un 432. maddesi ise akıl hastalığı veya alkol ya da uyuşturucu bağımlılığı gibi sebeplerle toplum için tehlike oluşturan ve kişisel korunması başka şekilde sağlanamayan ergin bir kişinin, tedavisi için elverişli bir kuruma yerleştirilebileceğini düzenler. Bu kararlar da vesayet makamı olan sulh hukuk mahkemesinden çıkar ve raporda ortalama 28 ile 32 günde sonuçlanmıştır.

Önemli noktalar

• Salihli'de iki sulh hukuk mahkemesi vardır ve ikisi de ana binadadır.
• Kira uyuşmazlıkları, ortaklığın giderilmesi ve çekişmesiz yargı işleri sulh hukuk mahkemesine aittir.
• Kira ve ortaklığın giderilmesi davalarından önce arabuluculuk zorunludur.
• Mirasın reddi için süre üç aydır ve beyan sulh mahkemesine yapılır.
• 2025'te mirasçılık belgesi ortalama 7 günde verilmiş, ortaklığın giderilmesi davaları 311 ile 653 gün sürmüştür.

İlgili içerikler