MİRAS HUKUKU · HUKUKİ BİLGİLENDİRME

Veraset ve İntikal Vergisi 2026: İstisna Tutarları, Oranlar ve Hesaplama Örnekleri

Veraset ve intikal vergisini kim öder?

7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu m.1'e göre malların veraset yoluyla veya herhangi bir şekilde ivazsız, yani karşılıksız olarak bir kişiden diğerine intikali bu vergiye tabidir. Vergiyi malı edinen kişi öder: Mirasta her mirasçı kendi payı için, bağışta ise bağışı alan kişi mükelleftir.

Salihli'de en çok karşılaşılan durumlar, anne veya babadan kalan tarla, bağ ve evlerin mirasçılara geçmesi ile anne-babanın sağlığında çocuklarına taşınmaz bağışlamasıdır. Her iki durumda da önce istisna tutarına bakılır; istisnayı aşan kısım için vergi hesaplanır.

2026 yılı istisna tutarları

Kanunun m.4'ündeki istisna tutarları her yıl yeniden değerleme oranında artırılır. Hazine ve Maliye Bakanlığının 31 Aralık 2025 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu Genel Tebliği (Seri No: 57) ile 1 Ocak 2026'dan itibaren geçerli tutarlar belirlenmiştir. Tebliğe göre 2025 yılı için yeniden değerleme oranı yüzde 25,49 olarak uygulanmıştır.

İstisna her mirasçı için ayrı ayrı uygulanır. Örneğin eşi ve üç çocuğu bulunan birinin mirasında dört mirasçının her biri kendi payından 2.907.136 TL'yi düşer. Mirasçılardan biri çocuk ya da eş değilse, örneğin kardeş veya yeğen ise, bu istisnadan yararlanamaz. Yasal miras paylarının nasıl belirlendiği miras nasıl paylaşılır yazısında ve miras payı hesaplama aracında anlatılmıştır.

2026 vergi oranları

Kanunun m.16'sına göre vergi, istisna düşüldükten sonra kalan matraha dilimli olarak uygulanır. Dilimler de her yıl yeniden değerleme oranında artırılır. 2026 yılı tarifesi şöyledir:

Aynı maddeye göre bir kişiye ana, baba, eş ve çocuklarından ivazsız mal intikali hâlinde, yani anne-babanın çocuğuna veya eşlerin birbirine yaptığı bağışlarda, ivazsız intikal tarifesindeki oranların yarısı uygulanır. Evlatlıktan evlat edinene yapılan ivazsız intikaller bu indirimin dışındadır.

Taşınmazın değeri nasıl belirlenir?

Verginin matrahı, m.10'a göre intikal eden malların Vergi Usul Kanunu'na göre bulunan değerleridir. Aynı maddenin (b) bendine göre gayrimenkuller emlak vergisine esas olan değerle değerlenir. Bu nedenle miras kalan tarla, bağ veya evin değeri olarak piyasa değeri değil, belediyedeki emlak vergisi değeri esas alınır. Kanunun m.12'sine göre mirasta murisin belgeye dayanan borçları ile vergi borçları, beyannamede gösterilmek şartıyla malların değerinden indirilir.

Hesaplama örnekleri

Örnek 1, miras: Salihli'de vefat eden bir kişiden eşine ve üç çocuğuna, emlak vergisi değeri toplam 12.000.000 TL olan bir ev ve tarlalar kalsın. Eşin yasal payı dörtte bir, yani 3.000.000 TL'dir; çocukların her birinin payı da 3.000.000 TL'dir. Her mirasçı 2.907.136 TL istisnayı düşer ve kalan 92.864 TL için yüzde 1 oranında, yani 928,64 TL vergi öder.

Örnek 2, bağış: Bir baba, emlak vergisi değeri 5.000.000 TL olan tarlasını oğluna bağışlasın. 66.935 TL istisna düşüldükten sonra matrah 4.933.065 TL olur. Babadan çocuğa bağış olduğu için ivazsız intikal oranlarının yarısı uygulanır: ilk 3.000.000 TL için yüzde 5 (150.000 TL), kalan 1.933.065 TL için yüzde 7,5 (144.979,88 TL). Toplam vergi 294.979,88 TL'dir. Bu örnek, bağışın vergi yükünün mirasa göre çok daha yüksek olabildiğini gösterir.

Beyanname, ödeme ve tapuda intikal

Kanunun m.9'una göre ölüm Türkiye'de gerçekleşmişse, Türkiye'deki mükellefler beyannameyi ölüm tarihini izleyen dört ay içinde, yurt dışındaki mükellefler altı ay içinde verir. Bağış gibi diğer intikallerde süre, malın hukuken edinildiği tarihten itibaren bir aydır. m.6 ve m.8'e göre beyanname, mirasta ölen kişinin, bağışta bağışı yapanın ikametgâhının bulunduğu yerdeki vergi dairesine verilir.

m.19'a göre vergi, tahakkukundan itibaren üç yılda ve her yıl mayıs ve kasım aylarında olmak üzere iki eşit taksitte, yani toplam altı taksitte ödenir. Aynı maddeye göre mirasla intikal eden taşınmazların tapuda mirasçılar adına tescili vergi tahakkuku beklenmeden yapılır. Ancak taşınmaza düşen vergi tamamen ödenmedikçe bu taşınmaz satılamaz, devredilemez ve üzerinde ayni hak kurulamaz. Tapu memurları vergi dairesinden alınan ilişik kesme belgesi olmadan devir işlemi yapamaz.

m.17'ye göre bankalar ve diğer kurumlar, mirasçılara para ve senet verebilmek için verginin ödendiğini gösteren belge ister. Belge ibraz edilmezse veraset yoluyla intikallerde yüzde 5, ivazsız intikallerde yüzde 15 oranında tevkifat yaparak kalanını öder. Mirasçılık belgesinin nasıl alınacağı mirasçılık belgesi yazısında anlatılmıştır.

Mirası reddeden vergi öder mi?

Veraset ve intikal vergisi, malı edinen kişiye aittir. TMK m.611'e göre yasal mirasçılardan biri mirası reddederse onun payı, miras açıldığı zaman kendisi sağ değilmiş gibi hak sahiplerine geçer; dolayısıyla reddeden kişiye mal intikal etmez ve vergi, payın geçtiği kişiler bakımından değerlendirilir. Borçlu bir mirasın reddi ve süreleri mirası reddedince pay kime geçer yazısında anlatılmıştır. Salihli'de mirasın reddi işleri 2025 yılında 1. Sulh Hukuk Mahkemesi'nde ortalama 5 günde sonuçlanmıştır.

Önemli noktalar

Mirasta istisna her mirasçı için ayrı uygulandığından, eş ve çocuklara kalan orta büyüklükteki terekelerde vergi ya hiç çıkmaz ya da düşük kalır. Buna karşılık bağışlarda istisna 66.935 TL ile sınırlı ve oranlar yüksek olduğundan, sağlığında taşınmaz devri planlanırken vergi yükü önceden hesaplanmalıdır. Beyanname süresi kaçırılmamalı, taşınmaz satılmadan önce vergi borcunun kapatıldığından emin olunmalıdır. Taşınmaz satışında ayrıca tapu harcı ödenir; bunun için tapu harcı 2026 yazısına bakılabilir.

Bankaların ölen kişinin hesabındaki parayı ödemeden önce neden vergi belgesi istediği ve mirasçıların izleyeceği yol ölen kişinin banka hesabındaki para yazısında anlatılmıştır.

İlgili içerikler