MİRAS HUKUKU · HUKUKİ BİLGİLENDİRME

Ölen Kişinin Banka Hesabındaki Para Nasıl Çekilir? Mirasçılık Belgesi, Vergi ve Ortak Karar

Hesaptaki para kime geçer?

Türk Medeni Kanunu'nun 599. maddesine göre mirasçılar, mirasbırakanın ölümüyle mirası bir bütün olarak, kanun gereğince kazanır. Mirasçılar mirasbırakanın alacaklarını ve diğer malvarlığı haklarını doğrudan doğruya edinir. Banka hesabındaki para da hukuken mirasbırakanın bankadan alacağıdır; bu alacak ölümle birlikte mirasçılara geçer.

Ancak mirasçılar birden fazlaysa durum değişir. Kanun'un 640. maddesine göre birden çok mirasçı bulunması hâlinde paylaşmaya kadar mirasçılar arasında terekedeki bütün hak ve borçları kapsayan bir ortaklık meydana gelir. Mirasçılar terekeye elbirliğiyle sahip olur ve terekeye ait bütün haklar üzerinde birlikte tasarruf eder. Elbirliği mülkiyetini düzenleyen 702. madde de kanunda veya sözleşmede aksine hüküm yoksa yönetim ve tasarruf işlemleri için ortakların oybirliğiyle karar vermesini arar. Bu nedenle mirasçılardan biri tek başına hesaptaki parayı çekemez.

Banka hangi belgeleri ister?

Mirasçılık belgesi noterden veya sulh hukuk mahkemesinden alınabilir. Türk Medeni Kanunu'nun 598. maddesine göre yasal mirasçılara, başvuruları üzerine sulh mahkemesince veya noterlikçe mirasçılık sıfatlarını gösteren bir belge verilir. Salihli Adalet Komisyonu'nun 2025 faaliyet raporuna göre Salihli sulh hukuk mahkemelerinde mirasçılık belgesi istemleri ortalama 7 günde sonuçlanmıştır. Hangi yolun daha uygun olduğu için mirasçılık belgesi noterden mi mahkemeden mi yazısına bakılabilir.

Veraset ve intikal vergisi: banka neden belge istiyor?

Bankanın vergi belgesi istemesi kanundan kaynaklanır. Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu'nun 17. maddesine göre kamu idareleri, bankalar, sigorta şirketleri, mahkemeler ve icra daireleri gibi kurumlar, bu verginin konusuna giren bir işlem nedeniyle hak sahiplerine para ve senet verebilmek için önce verginin ödendiğine dair vergi dairesinden verilmiş bir belge talep eder. Aynı maddeye göre bu belgeyi sunmayan hak sahiplerinin alacaklarından veraset yoluyla intikallerde yüzde 5 oranında vergi karşılığı kesinti yapılarak kalan kısım ödenebilir.

Beyanname süresi de kısadır. Kanun'un 9. maddesine göre ölüm Türkiye'de gerçekleşmiş ve mükellefler Türkiye'de bulunuyorsa beyanname ölüm tarihini izleyen dört ay içinde, mükellefler yabancı bir ülkedeyse altı ay içinde verilir. Beyanname ve istisna tutarları için veraset ve intikal vergisi 2026 yazısına bakılabilir.

Hesaptaki para nasıl paylaşılır? Bir örnek

Paylar, kanundaki yasal mirasçılık kurallarına göre belirlenir. Türk Medeni Kanunu'nun 499. maddesine göre sağ kalan eş, mirasbırakanın altsoyu ile birlikte mirasçı olursa mirasın dörtte birini alır. Örneğin geride eşi ve iki çocuğu kalan bir kişinin hesabında 400.000 TL bulunuyorsa, vasiyetname yoksa eşin payı 100.000 TL, her çocuğun payı 150.000 TL'dir. Ancak bu paylar, banka ödemeyi mirasçıların ortak talebiyle yaptığında veya miras paylaşıldığında fiilen ayrılır; paylaşmadan önce her mirasçının hakkı hesabın tamamına yaygındır. Mirasbırakanın vasiyetnamesi varsa paylar vasiyetnameye ve saklı pay kurallarına göre değişebilir. Kendi durumunuza göre payları görmek için miras payı hesaplama aracı kullanılabilir.

Sağken verilen vekâletname ölümle sona erer

Sık karşılaşılan bir yanılgı, mirasbırakanın sağlığında bir çocuğuna verdiği vekâletnameyle ölümden sonra da hesaptan para çekilebileceğidir. Türk Borçlar Kanunu'nun 513. maddesine göre sözleşmeden veya işin niteliğinden aksi anlaşılmadıkça vekâlet sözleşmesi, vekâlet verenin ölümüyle kendiliğinden sona erer. Ölümden sonra eski vekâletnameyle işlem yapmak, diğer mirasçılara karşı sorumluluk doğurabilir. Ölümden sonra hesaba ilişkin işlemler, mirasçılık belgesiyle ve mirasçıların birlikte vereceği yeni bir vekâletnameyle yapılmalıdır.

Kiralık kasa ve diğer kurumlar

Aynı kural yalnızca banka hesapları için değildir. Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu'nun 17. maddesi, bankaların yanında bankerleri, kasa kiralayanları ve sigorta şirketlerini de sayar. Bu nedenle ölen kişinin kiralık kasasının açılması veya hayat sigortası gibi bir ödemenin mirasçılara yapılması sırasında da benzer belgeler istenebilir. Kasada değerli eşya bulunuyorsa, açılışın tutanağa bağlanması mirasçılar arasındaki olası anlaşmazlıkları önler.

Mirasçılar anlaşamazsa

Mirasçılardan biri ortak talebe katılmıyorsa hesap bloke kalabilir. Türk Medeni Kanunu'nun 640. maddesine göre mirasçılardan birinin istemi üzerine sulh mahkemesi, miras ortaklığına paylaşmaya kadar bir temsilci atayabilir. Aynı maddeye göre mirasçılardan her biri terekedeki hakların korunmasını isteyebilir ve sağlanan korumadan mirasçıların hepsi yararlanır. Kalıcı çözüm ise mirasın paylaşılmasıdır; anlaşma sağlanamazsa paylaşma için ortaklığın giderilmesi davası açılır. Bu süreç miras nasıl paylaşılır ve ortaklığın giderilmesi davası yazılarında anlatılmıştır.

Dikkat: borçlu terekede parayı çekmek mirası reddetme hakkını kaybettirebilir

Mirasbırakanın borçları mal varlığından fazlaysa mirasçılar mirası reddetmeyi düşünebilir. Türk Medeni Kanunu'nun 606. maddesine göre miras üç ay içinde reddolunabilir. Ancak 610. madde önemli bir sınır koyar: ret süresi sona ermeden mirasçı olarak tereke işlemlerine karışan, terekenin olağan yönetimi niteliğinde olmayan işler yapan ya da tereke mallarını gizleyen veya kendisine maleden mirasçı, mirası reddedemez.

Maddenin dili önemlidir: yasak, terekenin olağan yönetimi niteliğinde olmayan veya mirasbırakanın işlerinin yürütülmesi için gerekli olanın dışında kalan işlere ilişkindir. Bu nedenle terekenin korunması için zorunlu küçük harcamalar ile kendi ihtiyaçları için yapılan harcamalar aynı değerlendirilmez. Sınır her somut olayda ayrıca tartışılabileceğinden, yapılan her harcamanın amacı ve belgesi saklanmalıdır.

Hesaptaki parayı çekip kendi ihtiyaçları için harcamak, mirası benimseme anlamına gelebilir ve ret hakkını ortadan kaldırabilir. Bu nedenle mirasbırakanın borçları bilinmiyorsa önce borç durumunun araştırılması, ret kararının verilmesi ve hesaba ancak bundan sonra dokunulması daha güvenlidir. Mirasın reddi ve borçlar için ölen kişinin borçları mirasçılara geçer mi ve mirası reddedince pay kime geçer yazılarına bakılabilir.

Salihli'de mirasçılık belgesi ve ret işlemleri

Salihli'de mirasçılık belgesi ve mirasın reddi işleri, adliyenin ana binasındaki iki sulh hukuk mahkemesinde görülür. 2025 faaliyet raporuna göre mirasın gerçek reddi işleri 1. Sulh Hukuk Mahkemesi'nde ortalama 5, 2. Sulh Hukuk Mahkemesi'nde 15 günde sonuçlanmıştır. Mahkemelerin yeri ve diğer işler için Salihli Sulh Hukuk Mahkemesi sayfasına bakılabilir.

İzlenecek adımlar

1. Ölüm belgesi ve nüfus kayıtları alınır; mirasçıların kimler olduğu belirlenir.
2. Mirasbırakanın borçları ve alacakları araştırılır; borçlar fazlaysa üç aylık ret süresi içinde karar verilir.
3. Noterden veya sulh hukuk mahkemesinden mirasçılık belgesi alınır.
4. Veraset ve intikal vergisi beyannamesi süresinde verilir ve vergi dairesinden belge alınır.
5. Bankaya tüm mirasçıların ortak talebi veya vekâletnameyle başvurulur; anlaşma yoksa sulh mahkemesinden temsilci atanması istenir.

Önemli noktalar

• Hesaptaki para ölümle mirasçılara geçer; birden çok mirasçı varsa elbirliğiyle sahip olunur.
• Mirasçılardan biri tek başına hesabı çekemez; kural olarak tüm mirasçıların ortak talebi gerekir.
• Banka vergi belgesi ister; belge yoksa yüzde 5 kesinti yaparak ödeme yapabilir.
• Veraset ve intikal vergisi beyannamesi Türkiye'deki ölümlerde dört ay içinde verilir.
• Borçlu terekede parayı çekip harcamak mirası reddetme hakkını kaybettirebilir.

İlgili içerikler