MİRAS HUKUKU · HUKUKİ BİLGİLENDİRME
Ölen Kişinin Borçları Mirasçılara Geçer mi?
KISACA
Ölen kişinin borçları kendiliğinden silinmez: miras bırakanın ölümüyle malvarlığı, borçlarıyla birlikte bir bütün halinde mirasçılara geçer ve mirasçılar borçlardan kural olarak müteselsilen ve kişisel malvarlıklarıyla sorumlu olur (TMK m.599, m.641). Bundan kurtulmanın yolu, ölümü öğrenmeden itibaren üç ay içinde mirası reddetmektir.
Hukuki dayanak
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (TMK) m.599 uyarınca mirasçılar, miras bırakanın ölümüyle mirası bir bütün olarak kanun gereğince kazanır. Bu ilkeye "külli halefiyet" denir: Miras bırakanın alacakları, mülkiyet ve diğer ayni hakları kadar borçları da mirasçılara geçer. TMK m.641 uyarınca mirasçılar tereke borçlarından müteselsilen sorumludur.
Mirasçı, ölen kişinin borçlarından kendi malvarlığıyla da sorumlu mu?
Evet. Mirası reddetmeyen veya resmi defter tutulmasını istemeyen mirasçılar, tereke borçlarından yalnızca mirastan gelen değerlerle değil, kendi kişisel malvarlıklarıyla da sorumludur. Bu nedenle borcu çok olan bir terekeyi kabul etmek, mirasçıyı ciddi bir yükün altına sokabilir.
Mirasın reddi
TMK m.605 ve devamı uyarınca yasal ve atanmış mirasçılar mirası reddedebilir. Ret için süre üç aydır; süre yasal mirasçılar için miras bırakanın ölümünü öğrendikleri tarihten başlar (TMK m.606). Ret beyanı, miras bırakanın son yerleşim yerindeki sulh hukuk mahkemesine sözlü veya yazılı olarak yapılır (TMK m.609). Mirasçının ret süresi içinde terekeyi sahiplenir gibi davranması, örneğin tereke mallarını satması veya kullanması, ret hakkını kaybettirebilir (TMK m.610).
Borca batık tereke
TMK m.605/2 uyarınca ölüm tarihinde miras bırakanın ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmişse miras reddedilmiş sayılır. Bu durumda mirasçıların ayrıca ret beyanında bulunmasına gerek olmayabilir; ancak alacaklılarla uyuşmazlık çıkarsa terekenin borca batık olduğunun tespiti için dava açılması gündeme gelir. Bu davada ispat yükü mirasçıdadır.
Resmi defter tutulması
Terekenin borca batık olup olmadığı belli değilse, mirasçı ret süresi içinde sulh hukuk mahkemesinden resmi defter tutulmasını isteyebilir (TMK m.619). Resmi defter sonucunda mirasçı mirası reddedebilir, resmi defter yararlanmasıyla kabul edebilir veya resmi tasfiye isteyebilir. Resmi defter yararlanmasıyla kabulde mirasçı, kural olarak deftere yazılmış borçlardan sorumlu olur.
Ölümden sonra icra takibi
Borçlunun ölümü halinde, ölüm tarihinden itibaren mirasçıların mirası reddetme süresi içinde takip işlemleri kural olarak durur (İİK m.53). Bu süre içinde mirasçılar ret veya resmi defter yoluna başvurarak durumu netleştirebilir.
Önemli noktalar
Ret süresi kısa ve hak düşürücü niteliktedir; terekenin borç durumu ölümden sonra hızla araştırılmalıdır. Miras hukukunun genel çerçevesi için miras hukuku sayfasına bakılabilir.
SIK SORULAN SORULAR
Sık sorulan sorular
Ölen kişinin borçları mirasçılara geçer mi?
Evet. Miras borçlarıyla birlikte mirasçılara geçer ve mirasçılar müteselsilen sorumlu olur (TMK m.599, m.641).
Mirasın reddi için süre ne kadardır?
Yasal mirasçılar için ölümün öğrenilmesinden itibaren üç aydır (TMK m.606).
Terekeyi kullanırsam reddedebilir miyim?
Tereke mallarını sahiplenir gibi kullanmak veya satmak ret hakkını kaybettirebilir (TMK m.610).
Borç durumunu bilmiyorsam ne yapabilirim?
Ret süresi içinde sulh hukuk mahkemesinden resmi defter tutulmasını isteyebilirsiniz (TMK m.619).
İlgili içerikler
KAYNAKLAR
Başlıca kaynaklar
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m.599, m.605, m.606, m.609, m.610, m.619 ve m.641.
- 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu, m.53.
- Mevzuat Bilgi Sistemi — güncel kanun metinleri.