BAŞVURU KAYNAĞI · HUKUKİ BİLGİLENDİRME

Hukuki Süreler Tablosu (2026): İtiraz, Dava ve Zamanaşımı Süreleri

Bu tablo neden hazırlandı?

Hukukta haklı olmak tek başına yetmiyor; hakkın zamanında kullanılması gerekiyor. Ödeme emrine yedinci günün akşamı itiraz etmeyen borçlu, borcu hiç olmasa bile takibin kesinleşmesiyle karşılaşabiliyor. İşten çıkarıldıktan bir ay sonra arabulucuya giden işçi, işe iade talebini kaybediyor. Kira tespit davasını yanlış zamanda açan ev sahibi, artışı bir yıl sonraya bırakmak zorunda kalıyor.

Aşağıdaki tablolarda bu tür sürelerden en sık karşılaşılanları alan alan topladık. Her satırda sürenin uzunluğu, hangi tarihten itibaren işlemeye başladığı ve dayandığı kanun maddesi yer alıyor. Konuyu ayrıntılı anlatan bir yazımız varsa işlemin adına bağlantı verdik.

Süre hangi tarihten başlar?

Tablodaki sürelerin çoğu "tebliğden itibaren" işler. Bu yüzden ilk iş, belgenin size hangi gün tebliğ edilmiş sayıldığını doğru tespit etmektir. Uygulamada en çok yanılgı şu üç durumda yaşanıyor:

• e-Tebligat: Tebligat Kanunu m.7/a'ya göre elektronik tebligat, muhatabın elektronik adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır. Yani e-Devlet'te bildirimi gördüğünüz gün değil, adresinize ulaştığı günden sonraki beşinci gün esas alınır. Şirketler, avukatlar ve kamu kurumları için elektronik tebligat zorunludur; diğer kişiler talep ederlerse e-Tebligat adresi alabilirler.
• Kapıya yapıştırılan ihbarname: Evde bulunmadığınızda tebligat muhtara bırakılıp kapıya ihbarname yapıştırılırsa, Tebligat Kanunu m.21'e göre ihbarnamenin kapıya yapıştırıldığı tarih tebliğ tarihi sayılır. Evrakı muhtardan sonradan almanız süreyi değiştirmez.
• Öğrenme tarihi: Şikâyet süresi, mirasın reddi veya tenkis davası gibi bazı sürelerde başlangıç, tebliğ değil olayın öğrenilmesidir. Bu sürelerin çoğunda ayrıca, öğrenme tarihi ne olursa olsun dolan bir üst süre bulunur.

Süreler nasıl hesaplanır?

Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) m.92'ye göre gün olarak belirlenen sürelerde tebliğ veya tefhim edildiği gün hesaba katılmaz ve süre son günün tatil saatinde biter. Pazartesi tebliğ edilen bir ödeme emri için 7 günlük itiraz süresi, ertesi haftanın pazartesi günü dolar.

Hafta, ay veya yıl olarak belirlenen süreler ise başladığı güne son hafta, ay veya yıl içinde karşılık gelen günün tatil saatinde biter. Ceza muhakemesinde de CMK m.39'a göre hafta olarak belirlenen süre, tebligatın yapıldığı günün son haftada isim itibarıyla karşılığı olan günün mesai saati bitiminde sona erer. Çarşamba günü tebliğ edilen bir karara karşı 2 haftalık istinaf süresi, iki hafta sonraki çarşamba günü mesai bitiminde dolar.

HMK m.93'e göre resmî tatil günleri süreye dâhildir; ancak son gün resmî tatile denk gelirse süre, tatili takip eden ilk iş günü çalışma saati sonunda biter. Adli tatil de ayrıca hesaba katılmalıdır: HMK m.102'ye göre adli tatil her yıl 20 Temmuz'da başlar ve 31 Ağustos'ta sona erer. Adli tatile tabi dava ve işlerde HMK'nın belirlediği bir süre tatil içinde dolarsa, HMK m.104 uyarınca adli tatilin bittiği günden itibaren bir hafta uzamış sayılır. HMK m.103'te sayılan ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz, nafaka, soybağı ve velayet davaları, işçilerin açtığı davalar gibi işler ise adli tatilde de görülür; bunlarda süre uzaması olmaz.

Ceza davaları

Hukuk davaları

İcra takipleri

Aile ve miras

İş hukuku

Kira

İdari işlemler

Genel zamanaşımı süreleri

Hak düşürücü süre ile zamanaşımı arasındaki fark

Tablodaki süreler iki farklı niteliktedir. Hak düşürücü süreler dolduğunda hakkın kendisi sona erer ve bu durum mahkemece kendiliğinden dikkate alınır; itiraz ve kanun yolu süreleri, mirasın reddi veya vasiyetnamenin iptali davası süreleri bu türdendir. HMK m.94'e göre kanunun belirlediği süreler kesindir.

Zamanaşımı ise alacağı ortadan kaldırmaz, yalnızca dava yoluyla istenebilmesini engeller. Türk Borçlar Kanunu m.161'e göre zamanaşımı ileri sürülmedikçe hâkim bunu kendiliğinden göz önüne alamaz. Bu nedenle zamanaşımı süresi dolmuş bir alacak için açılan davada, davalının zamanaşımı itirazında bulunması gerekir. Zamanaşımına uğramış bir borç için başlatılan icra takibinde yapılması gerekenler zamanaşımına uğramış borç için icra takibi yazısında anlatılmıştır.

Süre kaçırıldıysa ne yapılabilir?

Kanuni süreler kural olarak uzatılamaz, ama kapı tamamen kapalı da değildir. Ceza muhakemesinde CMK m.40'a göre kusuru olmaksızın bir süreyi geçirmiş olan kişi eski hâle getirme isteminde bulunabilir; kanun yoluna başvuru hakkı kendisine bildirilmemişse kişi kusursuz sayılır. Hukuk yargılamasında da HMK m.95'e göre elde olmayan sebeplerle süre içinde işlem yapamayan kişi eski hâle getirme talebinde bulunabilir. Bu talep, HMK m.96'ya göre engelin ortadan kalkmasından itibaren iki hafta içinde yapılmalıdır.

Ağır hastalık veya doğal afet gibi gerçekten elde olmayan sebepler dışında bu yola başvurmak zordur. Bu yüzden bir tebligat aldığınızda yapılacak ilk iş, tarihini bir yere not etmek ve süreyi son güne bırakmamaktır.

Alanlara göre genel bilgi için ceza hukuku, icra ve iflas hukuku, aile ve boşanma hukuku, miras hukuku, iş hukuku ve kira hukuku sayfalarına bakabilirsiniz.

Tabloda geçen tebligat, adli tatil ve eski hâle getirme gibi kavramların anlamları hukuk sözlüğünde açıklanmıştır.

Salihli'de davalar fiilen ne kadar sürüyor? Bu tablodaki süreler kanunda öngörülen başvuru ve dava açma süreleridir. Davaların açıldıktan sonra ne kadar sürdüğü ise mahkemeden mahkemeye değişir. Salihli Adalet Komisyonu'nun 2025 faaliyet raporuna göre Salihli Cumhuriyet Başsavcılığı'nda soruşturmalar suç türüne göre ortalama 17 ile 86 gün arasında sonuçlanmıştır. Mahkemelerdeki ortalama süreler Salihli'de dava süreleri yazısında, mahkemelerin listesi ise Salihli Adliyesi'ndeki mahkemeler yazısında yer almaktadır.

İlgili içerikler