KİRA HUKUKU · HUKUKİ BİLGİLENDİRME
Yeni Ev Sahibi Kiracıyı Ne Zaman Çıkarabilir?
KISACA
Kiralık taşınmaz satıldığında kira sözleşmesi yeni malik ile devam eder. Yeni malik, kendisi veya yakınları için konut ya da işyeri ihtiyacı varsa, edinme tarihinden itibaren bir ay içinde kiracıya yazılı bildirimde bulunarak altı ay sonra tahliye davası açabilir (TBK m.351). Bildirim yapılmazsa sözleşme süresinin bitimini beklemek gerekir.
Hukuki dayanak
Kiralananın el değiştirmesi 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK) m.310'da, yeni malikin ihtiyaç nedeniyle tahliye hakkı ise TBK m.351'de düzenlenmiştir. TBK m.310 uyarınca kiralanan satılırsa, yeni malik kira sözleşmesinin tarafı olur; kira sözleşmesi kendiliğinden sona ermez.
Kiracı satıştan sonra çıkmak zorunda mı?
Hayır. Taşınmazın satılması tek başına bir tahliye sebebi değildir. Kiracı, mevcut sözleşme şartlarıyla oturmaya devam eder ve kira bedelini yeni malike ödemeye başlar. Yeni malik ancak kanunda sayılan sebeplerden biri varsa tahliye isteyebilir.
Yeni malikin ihtiyaç nedeniyle tahliyesi
TBK m.351 uyarınca kiralananı sonradan edinen kişi, onu kendisi, eşi, altsoyu, üstsoyu veya kanun gereği bakmakla yükümlü olduğu diğer kişiler için konut veya işyeri gereksinimi sebebiyle kullanma zorunluluğu varsa iki yoldan birini kullanabilir:
- Bildirim yolu: Edinme tarihinden itibaren bir ay içinde durumu kiracıya yazılı olarak bildirmek koşuluyla, edinme tarihinden itibaren altı ay sonra tahliye davası açabilir.
- Süre sonu yolu: Sözleşme süresinin bitiminden itibaren bir ay içinde tahliye davası açabilir.
Edinme tarihi, tapuda tescilin yapıldığı tarihtir.
İhtiyacın samimi olması
TBK m.351, yeni malikin kiralananı kendisi, eşi, altsoyu, üstsoyu veya kanun gereği bakmakla yükümlü olduğu kişiler için kullanma zorunluluğunu arar; mahkeme bu zorunluluğun gerçekten bulunup bulunmadığını delillerle inceler. Örneğin yeni malikin kendisi kirada oturuyorsa, evlilik veya iş değişikliği nedeniyle konuta ihtiyacı varsa ihtiyaç kabul edilebilir. Taşınmazı daha yüksek kirayla kiraya vermek amacı ise ihtiyaç sayılmaz.
Kötüniyetli tahliyenin sonucu
TBK m.355 uyarınca ihtiyaç sebebiyle tahliye edilen taşınmaz, haklı bir sebep olmadıkça üç yıl geçmeden eski kiracıdan başkasına kiralanamaz. Bu kurala aykırı davranan kiraya veren, eski kiracıya son kira yılında ödenen bir yıllık kira bedelinden az olmamak üzere tazminat ödemekle yükümlüdür.
Tarihlerle örnek
Bir daireyi satın alan kişinin tapu tescili 10 Şubat 2026'da yapılmış olsun. Bu durumda yeni malik:
- İhtiyaç durumunu en geç 10 Mart 2026'ya kadar kiracıya yazılı olarak bildirmelidir. Bildirimin noter aracılığıyla yapılması kanunen zorunlu değildir, ancak tebliğ tarihini ispatlamayı kolaylaştırır.
- Bildirimi süresinde yapmışsa, edinme tarihinden altı ay sonra, yani 10 Ağustos 2026'dan itibaren tahliye davası açabilir.
- Bir aylık süreyi kaçırmışsa, kira sözleşmesinin süresinin bitimini beklemesi ve bitimden itibaren bir ay içinde dava açması gerekir.
Dava süresinin bir yıl uzaması
Sözleşme süresinin bitiminden itibaren bir aylık dava süresini kaçırmak, ihtiyaç hakkının tamamen kaybedildiği anlamına gelmeyebilir. TBK m.353'e göre kiraya veren, en geç davanın açılması için öngörülen sürede dava açacağını kiracıya yazılı olarak bildirmişse, dava açma süresi bir kira yılı için uzamış sayılır. Bu bildirim, yeni malikin bir sonraki kira yılının sonunda dava açabilmesini sağlar.
"Ev satılırsa kiracı çıkar" maddesi geçerli mi?
Kira sözleşmelerine zaman zaman "taşınmaz satılırsa kiracı bir ay içinde tahliye eder" gibi maddeler eklenir. TBK m.354'e göre dava yoluyla kira sözleşmesinin sona erdirilmesine ilişkin hükümler kiracı aleyhine değiştirilemez. Bu nedenle yeni malik, böyle bir maddeye dayanarak kanundaki bildirim ve bekleme sürelerini atlayamaz; ihtiyacını ispat etmesi ve TBK m.351'deki sürelere uyması gerekir. Kiracının kendi iradesiyle verdiği geçerli bir tahliye taahhüdü ise ayrı bir tahliye sebebidir; şartları tahliye taahhütnamesi yazısında anlatılmıştır.
Yeniden inşa ve imar amacıyla tahliye
Yeni malik taşınmazı yıkıp yeniden yapmak istiyorsa bu ihtiyaçtan farklı bir sebeptir. TBK m.355'e göre yeniden inşa ve imar amacıyla boşaltılan taşınmaz, eski hâliyle, haklı sebep olmaksızın üç yıl geçmedikçe başkasına kiralanamaz. Eski kiracının, yeniden yapılan taşınmazı yeni durumu ve yeni kira bedeliyle kiralama konusunda öncelik hakkı vardır ve bu hak, kiraya verenin yazılı bildirimini izleyen bir ay içinde kullanılmalıdır.
Dava ne kadar sürer?
İhtiyaç nedeniyle tahliye davaları sulh hukuk mahkemesinde görülür. Salihli Adliyesi'nin 2025 faaliyet raporuna göre Salihli'deki sulh hukuk mahkemelerinde Borçlar Kanunu'ndan kaynaklanan tahliye davaları ortalama 277-300 günde sonuçlanmıştır (Salihli'de dava süreleri). İhtiyacın samimiyetine ilişkin tanık dinlenmesi ve keşif bu süreyi etkiler.
Kiracı ne yapabilir?
Tahliye davasında ispat yükü ihtiyacı ileri süren yeni maliktedir; kiracının ise ihtiyacın gerçek olmadığını gösteren olguları dosyaya getirmesi önem taşır. Örneğin yeni malikin aynı şehirde boş başka konutlarının bulunması, taşınmazın satın alındıktan hemen sonra emlak ilanlarında daha yüksek bedelle kiralık olarak gösterilmesi veya ihtiyaç gerekçesinin dava sırasında değişmesi, mahkemenin samimiyet değerlendirmesinde dikkate alınabilecek durumlardır.
Zorunlu arabuluculuk aşaması, tarafların tahliye tarihi, taşınma masrafları veya kira farkı konusunda uzlaşması için de bir fırsattır. Tahliye gerçekleştikten sonra taşınmaz üç yıl içinde haklı sebep olmaksızın başkasına kiralanırsa, TBK m.355'e göre kiraya veren eski kiracıya son kira yılında ödenmiş olan bir yıllık kira bedelinden az olmamak üzere tazminat öder. Bu nedenle taşınma sonrasında taşınmazın kullanımının bir süre takip edilmesi kiracının yararınadır.
Arabuluculuk ve dava
Tahliye davası açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır (6325 sayılı Kanun m.18/B). Dava sulh hukuk mahkemesinde görülür.
Yeni malikin ihtiyacında süreler: özet tablo
Kiralananı satın alan yeni malikin ihtiyaç nedeniyle tahliye isteme hakkı sıkı sürelere bağlıdır:
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Bildirim | Edinmeden itibaren 1 ay içinde kiracıya yazılı bildirim | TBK m.351 |
| Dava | Bildirimden sonra 6 ay geçtikten sonra açılacak dava ile | TBK m.351 |
| Alternatif yol | Sözleşme süresinin bitiminden itibaren 1 ay içinde dava | TBK m.351 |
| Süre uzaması | Dava açılacağı yazılı bildirilirse süre bir kira yılı uzar | TBK m.353 |
| Kiracı aleyhine değişiklik | Dava yoluyla sona erdirme hükümleri kiracı aleyhine değiştirilemez | TBK m.354 |
| Yeniden kiralama yasağı | Haklı sebep olmadan 3 yıl geçmedikçe eski kiracıdan başkasına kiralanamaz | TBK m.355 |
Önemli noktalar
Bir aylık bildirim süresi ve altı aylık bekleme süresi, tapu tescil tarihinden itibaren hesaplanır. Diğer tahliye sebepleri için tahliye davası, genel çerçeve için kira hukuku sayfasına bakılabilir.
SIK SORULAN SORULAR
Sık sorulan sorular
Ev satılınca kiracı çıkmak zorunda mı?
Hayır. Kira sözleşmesi yeni malik ile devam eder (TBK m.310).
Yeni ev sahibi ne zaman tahliye davası açabilir?
Edinmeden itibaren bir ay içinde yazılı bildirim yapmışsa altı ay sonra; yapmamışsa sözleşme süresinin bitiminden itibaren bir ay içinde (TBK m.351).
Yeni ev sahibi daha yüksek kira için çıkarabilir mi?
Hayır. TBK m.351, yeni malikin kiralananı kendisi veya kanunda sayılan yakınları için kullanma zorunluluğunu arar; daha yüksek kira elde etme amacı bu zorunluluğu karşılamaz.
Tahliye edilen ev başkasına kiralanabilir mi?
Haklı sebep olmadıkça üç yıl boyunca eski kiracıdan başkasına kiralanamaz; aksi halde tazminat doğar (TBK m.355).
Yeni ev sahibi bir ay içinde bildirim yapmazsa ne olur?
İhtiyaç nedeniyle tahliye hakkı kaybolmaz, ancak altı ay sonra dava açma imkânı ortadan kalkar. Bu durumda kira sözleşmesinin süresinin bitiminden itibaren bir ay içinde dava açılması gerekir (TBK m.351).
Sözleşmeye 'ev satılırsa kiracı çıkar' maddesi konabilir mi?
Böyle bir madde yeni malike kanundaki süreleri atlama imkânı vermez. TBK m.354'e göre dava yoluyla kira sözleşmesinin sona erdirilmesine ilişkin hükümler kiracı aleyhine değiştirilemez.
Tahliyeden sonra ev başkasına kiralanırsa ne kadar tazminat alırım?
TBK m.355'e göre gereksinim nedeniyle boşaltılan taşınmaz haklı sebep olmaksızın üç yıl içinde başkasına kiralanırsa, kiraya veren eski kiracıya son kira yılında ödenmiş bir yıllık kira bedelinden az olmamak üzere tazminat öder.
Yeni malik eşi veya çocuğu için de tahliye isteyebilir mi?
Evet. TBK m.351'e göre kiralananı sonradan edinen kişi, taşınmazı kendisi, eşi, altsoyu, üstsoyu veya kanun gereği bakmakla yükümlü olduğu diğer kişiler için konut veya işyeri gereksinimi sebebiyle kullanma zorunluluğu varsa tahliye davası açabilir.
İlgili içerikler
KAYNAKLAR
Başlıca kaynaklar
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, m.310, m.351 ve m.355.
- 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu, m.18/B.
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, m.353 ve m.354.
- Salihli Adli Yargı İlk Derece Mahkemesi Adalet Komisyonu, 2025 Yılı Faaliyet Raporu, sulh hukuk mahkemelerinde ortalama bitirilme süreleri.
- Mevzuat Bilgi Sistemi — güncel kanun metinleri.