İCRA VE İFLAS HUKUKU · HUKUKİ BİLGİLENDİRME

Zamanaşımına Uğramış Borç İçin İcra Takibi Yapılabilir mi?

Hukuki dayanak

Zamanaşımı süreleri 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK) m.146 ve devamında düzenlenmiştir. Zamanaşımı borcu ortadan kaldırmaz; yalnızca borçluya ödemekten kaçınma imkânı veren bir def'i hakkı tanır. Bu nedenle zamanaşımı, borçlu tarafından ileri sürülmedikçe mahkeme veya icra dairesi tarafından kendiliğinden dikkate alınmaz.

Zamanaşımı süreleri

• Genel süre: Kanunda aksine hüküm yoksa her alacak on yıllık zamanaşımına tabidir (TBK m.146). Banka kredileri ve kredi kartı borçları gibi alacaklar kural olarak bu süreye tabidir.
• Beş yıllık süre: Kira bedelleri, faizler, işçi ücretleri, ticari işletmelerin perakende satışları, avukatlık ve benzeri vekâlet alacakları gibi alacaklar beş yıllık zamanaşımına tabidir (TBK m.147).
• Kambiyo senetleri: Bonoda asıl borçluya karşı vadeden itibaren üç yıl, çekte ibraz süresinin bitiminden itibaren altı ay gibi özel süreler uygulanır.

Zamanaşımı nasıl ileri sürülür?

Genel haciz yoluyla takipte borçlu, ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde icra dairesine itiraz ederek borcun zamanaşımına uğradığını bildirmelidir (İİK m.62). İtirazla takip durur. Alacaklı itirazın iptali veya kaldırılması yoluna giderse, zamanaşımı itirazı mahkemece incelenir.

Kambiyo senetlerine dayalı takipte ise zamanaşımı itirazı, ödeme emrinin tebliğinden itibaren beş gün içinde icra mahkemesine yapılmalıdır (İİK m.168, m.169/a).

İtiraz edilmezse ne olur?

Süresinde itiraz edilmezse takip kesinleşir ve alacaklı haciz isteyebilir. Bu durumda borçlu, borcun zamanaşımına uğradığını ancak sınırlı yollarla ileri sürebilir. Bu nedenle ödeme emri tebliğ alındığında sürelerin kaçırılmaması büyük önem taşır.

Takipten sonra zamanaşımı

İİK m.71 uyarınca takip kesinleştikten sonra, örneğin dosyada uzun süre işlem yapılmaması nedeniyle borç zamanaşımına uğramışsa, borçlu icra mahkemesinden takibin iptalini isteyebilir. İlama dayanan alacaklarda ise ilamın icra zamanaşımı ayrıca değerlendirilir (İİK m.39).

Zamanaşımını kesen haller

Borçlunun borcu ikrar etmesi, faiz veya kısmi ödeme yapması, dava açılması veya icra takibi başlatılması gibi işlemler zamanaşımını keser ve sürenin yeniden işlemeye başlamasına yol açar (TBK m.154). Bu nedenle borçlunun alacaklıya gönderdiği yazışmalar ve küçük ödemeler bile zamanaşımı hesabını değiştirebilir.

Önemli noktalar

Zamanaşımının başlangıç tarihi ve kesilip kesilmediği her dosyada ayrıca incelenmelidir. Ödeme emrine karşı haklar için icra takibine itiraz, borçlu olunmadığının tespiti için menfi tespit davası içeriğine bakılabilir.

İlgili içerikler