İŞ HUKUKU · HUKUKİ BİLGİLENDİRME

Kıdem ve İhbar Tazminatı

İş sözleşmesinin sona ermesi her durumda kıdem veya ihbar tazminatı doğurmaz. Çalışma süresi, sözleşmenin türü, feshi hangi tarafın yaptığı, fesih sebebi ve ücret unsurları birlikte değerlendirilir. Salihli ve Manisa'daki iş uyuşmazlıklarında da aynı iş hukuku hükümleri uygulanır.

Kıdem tazminatı nedir?

Kıdem tazminatının temel düzenlemesi 1475 sayılı İş Kanunu'nun yürürlükte kalan 14. maddesinde yer alır. En az bir yıllık kıdem şartı önemlidir; ancak yalnızca çalışma süresinin dolması tazminat için yeterli değildir.

Kıdem tazminatı hangi hâllerde gündeme gelebilir?

İşverenin haklı neden dışında feshi, işçinin kanunda kabul edilen haklı nedenle feshi, askerlik, belirli emeklilik koşulları ve kanunda düzenlenen bazı özel hâller kıdem tazminatı bakımından değerlendirilebilir. Gerçek fesih nedeni belirleyicidir.

İstifa eden işçi kıdem tazminatı alabilir mi?

Haklı neden bulunmadan yapılan olağan istifa kural olarak kıdem tazminatı doğurmaz. Ancak işçinin ücretin ödenmemesi gibi kanunda kabul edilen haklı bir nedenle feshi veya özel kanuni hâller ayrıca değerlendirilir. Belgenin yalnızca “istifa” başlığı taşıması tek başına uyuşmazlığı çözmez.

İhbar tazminatı nedir?

4857 sayılı İş Kanunu m.17 belirsiz süreli iş sözleşmelerinin feshi için bildirim sürelerini düzenler. Haklı neden bulunmaksızın bildirim süresine uyulmadan fesih yapılırsa şartları varsa ihbar tazminatı gündeme gelir.

İhbar süreleri ne kadardır?

Altı aydan az kıdemde iki hafta, altı ay ile bir buçuk yıl arasında dört hafta, bir buçuk yıl ile üç yıl arasında altı hafta ve üç yıldan fazla kıdemde sekiz haftalık asgari bildirim süresi uygulanır.

Haklı fesihte ihbar tazminatı olur mu?

Haklı nedenle derhâl fesihte bildirim süresi uygulanmadığından kural olarak ihbar tazminatı doğmaz. Bu nedenle uyuşmazlıkta önce feshin gerçekten haklı nedene dayanıp dayanmadığı belirlenmelidir.

Kıdem tazminatı hangi ücret üzerinden hesaplanır?

Kıdem tazminatında süreklilik gösteren ve para ile ölçülebilen bazı ek menfaatlerin de hesaba katıldığı giydirilmiş brüt ücret önem taşır. Düzenli yemek, yol yardımı ve benzeri menfaatlerin niteliği somut çalışma düzenine göre incelenir. Yürürlükteki kıdem tazminatı tavanı da hesapta dikkate alınır.

İhbar tazminatı nasıl hesaplanır?

Bildirim süresine karşılık gelen ücret esas alınır. Ücretin seviyesi ve düzenli menfaatler bordro, banka kaydı, ücret pusulası ve diğer deliller üzerinden belirlenebilir.

Kıdem ve ihbar tazminatı aynı anda alınabilir mi?

Şartları aynı olayda birlikte oluşabilir; ancak hukuki koşulları farklıdır. Örneğin işverenin haklı neden olmaksızın ve bildirim süresine uymadan feshi her iki kalemi de gündeme getirebilir.

Diğer işçilik alacakları ayrıca istenebilir mi?

Ücret, fazla çalışma, hafta tatili, ulusal bayram-genel tatil ve yıllık izin alacakları ayrı kalemlerdir. Fazla çalışma bakımından Fazla Mesai Alacağı ve İspatı içeriği incelenebilir.

Arabuluculuk zorunlu mudur?

7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu kapsamında işçi veya işveren alacağı ve tazminatı taleplerinde dava açılmadan önce dava şartı arabuluculuk uygulanır. Zamanaşımı ve diğer süreler talep türüne göre ayrıca kontrol edilmelidir.

Sonuç

Kıdem ve ihbar tazminatı değerlendirmesinde fesih nedeni, kıdem süresi, sözleşmenin niteliği ve ücret unsurları birlikte incelenmelidir. Aynı fesih olayında farklı işçilik alacakları da ayrıca gündeme gelebilir.