İŞ HUKUKU · HUKUKİ BİLGİLENDİRME
Evlenen Kadın İşçinin Kıdem Tazminatı Hakkı
KISACA
Kadın işçi, evlendiği tarihten itibaren bir yıl içinde kendi isteğiyle işten ayrılırsa, en az bir yıllık kıdemi bulunması şartıyla kıdem tazminatına hak kazanır (1475 sayılı Kanun m.14). Ayrılma sebebinin evlilik olduğunun fesih bildiriminde belirtilmesi ve evliliğin belgelenmesi gerekir.
Hukuki dayanak
Kıdem tazminatı, yürürlükteki 1475 sayılı İş Kanunu m.14'te düzenlenmiştir. Bu hükme göre kadın işçinin evlendiği tarihten itibaren bir yıl içinde kendi arzusu ile iş sözleşmesini sona erdirmesi, kıdem tazminatına hak kazandıran haller arasındadır. Düzenleme, kadın işçinin aile hayatını kurma sürecinde iş hayatından ayrılmasının hak kaybına yol açmamasını amaçlar.
Şartlar
- İşçinin kadın olması. Hüküm erkek işçiler için uygulanmaz.
- İş sözleşmesinin, resmi nikâh tarihinden itibaren bir yıl içinde sona erdirilmesi.
- Aynı işverene bağlı olarak en az bir yıllık çalışma süresinin bulunması.
- Ayrılmanın işçinin kendi isteğiyle ve evlilik sebebine dayanılarak yapılması.
Hüküm, evliliğin ilk evlilik olmasını aramaz. Evlilikten sonra bir süre çalışmaya devam etmek de hakkı ortadan kaldırmaz; önemli olan ayrılmanın bir yıllık süre içinde yapılmasıdır.
Fesih bildirimi nasıl yapılır?
Ayrılma bildiriminde sözleşmenin evlilik nedeniyle sona erdirildiği açıkça belirtilmelidir. Bildirime evlilik cüzdanı veya nüfus kayıt örneği eklenmesi önerilir. Bildirimin yazılı ve ispat edilebilir şekilde yapılması, ileride çıkabilecek uyuşmazlıkta işçinin konumunu güçlendirir.
Sonradan başka işe girmek
Evlilik nedeniyle ayrılan kadın işçinin daha sonra başka bir işte çalışmaya başlaması, kural olarak kıdem tazminatı hakkını ortadan kaldırmaz. Ancak ayrılmanın gerçekte evlilik nedeniyle değil, doğrudan başka bir işe geçmek amacıyla yapıldığı ileri sürülürse, somut olayın özelliklerine göre değerlendirme yapılabilir.
İhbar tazminatı ve diğer haklar
Bu durumda sözleşmeyi işçi sona erdirdiğinden ihbar tazminatı talep edilemez. Kullanılmayan yıllık izin ücreti, ödenmemiş ücret ve fazla çalışma alacakları ise ayrıca istenebilir.
Kıdem tazminatı nasıl hesaplanır?
Her tam çalışma yılı için otuz günlük giydirilmiş brüt ücret tutarında hesaplanır; yıldan artan süreler de oranlanarak eklenir. Esas alınacak ücret, ayrılma tarihindeki kıdem tazminatı tavanını aşamaz. Ön hesap için kıdem tazminatı hesaplama aracı kullanılabilir.
Önemli noktalar
İşveren ödeme yapmazsa dava açmadan önce arabulucuya başvurulması gerekir; kıdem tazminatında zamanaşımı beş yıldır. Kıdem ve ihbar tazminatının genel çerçevesi için kıdem ve ihbar tazminatı içeriğine bakılabilir.
SIK SORULAN SORULAR
Sık sorulan sorular
Evlenen kadın işçi kıdem tazminatı alabilir mi?
Evet. Evlilikten itibaren bir yıl içinde kendi isteğiyle ayrılan ve en az bir yıllık kıdemi olan kadın işçi kıdem tazminatı alır (1475 s.K. m.14).
Bir yıllık süre ne zaman başlar?
Resmi nikâh tarihinden itibaren başlar.
Erkek işçi evlilik nedeniyle kıdem alabilir mi?
Hayır. Bu düzenleme yalnızca kadın işçiler için öngörülmüştür.
Evlilik nedeniyle ayrılınca ihbar tazminatı alınır mı?
Hayır. Sözleşmeyi işçi sona erdirdiğinden ihbar tazminatı istenemez.
İlgili içerikler
KAYNAKLAR
Başlıca kaynaklar
- 4857 sayılı İş Kanunu, m.120 (1475 sayılı Kanun m.14'ün yürürlükte bırakılması).
- 1475 sayılı (mülga) İş Kanunu, m.14.
- 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu, m.3.
- Mevzuat Bilgi Sistemi — güncel kanun metinleri.