İŞ HUKUKU · HUKUKİ BİLGİLENDİRME

Emeklilik İçin Yaş Bekleyen İşçi Kıdem Tazminatı Alabilir mi?

Hukuki dayanak

Yürürlükteki 1475 sayılı İş Kanunu m.14/1-5 uyarınca, yaşlılık aylığı için gereken sigortalılık süresi ve prim ödeme gün sayısı şartlarını tamamlayarak kendi istekleriyle işten ayrılan işçiler kıdem tazminatına hak kazanır. Bu düzenleme, emeklilik için yalnızca yaş şartını bekleyen işçilerin kıdem tazminatını alarak çalışma hayatını düzenleyebilmesini amaçlar.

Hangi şartlar aranır?

Aranan sigortalılık süresi ve prim gün sayısı, işçinin ilk sigorta girişi tarihine göre değişir. Örneğin 8 Eylül 1999'dan önce sigortalı olanlarda genel olarak 15 yıl sigortalılık süresi ve 3600 prim günü esas alınırken, sonraki girişlerde daha uzun süreler ve daha fazla prim günü aranabilir. Bu nedenle her işçinin kendi durumunu SGK kayıtlarıyla teyit etmesi gerekir.

Ayrıca kıdem tazminatına hak kazanmak için aynı işverene bağlı olarak en az bir yıllık çalışma süresinin bulunması gerekir.

Emeklilik yazısı (SGK yazısı) nasıl alınır?

İşçi, şartları sağlayıp sağlamadığını gösteren yazıyı SGK il veya sosyal güvenlik merkezlerinden ya da e-Devlet üzerinden talep edebilir. Uygulamada bu belge "kıdem tazminatı alabilir yazısı" olarak bilinir. Yazıda işçinin sigortalılık süresini ve prim gün sayısını tamamladığı belirtilir.

Fesih bildirimi

İşçi, SGK yazısını ekleyerek işverene yazılı bir bildirim yapar ve sözleşmeyi 1475 sayılı Kanun m.14/1-5 kapsamında sona erdirdiğini belirtir. Bildirimin ispat edilebilir şekilde yapılması, ileride çıkabilecek uyuşmazlıklarda işçinin konumunu güçlendirir.

İhbar süresi ve tazminatı

Bu durumda sözleşmeyi işçi sona erdirdiğinden ihbar tazminatına hak kazanılmaz. İşçinin bildirim süresine uyması gerekip gerekmediği ise uygulamada tartışmalı olabilir; işverenle uyuşmazlık yaşamamak için bu konunun ayrılmadan önce değerlendirilmesi faydalıdır.

Ayrıldıktan sonra başka işte çalışmak

Yargıtay uygulamasına göre bu şekilde ayrılan işçinin daha sonra başka bir işte çalışmaya başlaması, kural olarak kıdem tazminatı hakkını ortadan kaldırmaz. Emeklilik yaşını bekleyen işçi, ayrıldıktan sonra da çalışma hayatına devam edebilir.

Önemli noktalar

İşveren ödeme yapmazsa dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur; kıdem tazminatında zamanaşımı beş yıldır. Tutarın ön hesabı için kıdem tazminatı hesaplama aracına, genel çerçeve için kıdem ve ihbar tazminatı içeriğine bakılabilir.

İlgili içerikler