ERÇAKIRHUKUK BÜROSU0553 321 85 93
← Hukuki içeriklere dön

İŞ HUKUKU · HUKUKİ BİLGİLENDİRME

Hamileyken İşten Çıkarılma: İşe İade, Ayrımcılık Tazminatı, Kıdem ve Doğum İzni Süreleri

Yazar ve içerik sorumlusu: · Erçakır Hukuk Bürosu, Salihli/Manisa
Yayın tarihi: 22.11.2026 · Son güncelleme: 22.11.2026 · 7 dk okuma

KISACA

İş Kanunu m.18’e göre hamilelik ve doğum fesih için geçerli sebep değildir; doğum izni sırasında işe gelmemek de fesih sebebi olamaz. Otuz veya daha fazla işçili işyerinde en az altı aylık kıdemi olan işçi, fesihten itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurarak işe iade isteyebilir. İş güvencesi dışında kalan işçi ise m.5’e göre gebelik nedeniyle farklı işlem gördüyse dört aya kadar ücret tutarında ayrımcılık tazminatı ve yoksun kaldığı hakları talep edebilir. Bir yıllık kıdemi olan işçiye kıdem tazminatı, bildirim süresi verilmediyse ihbar tazminatı da ödenir. Doğum izni 2026’dan itibaren toplam yirmi dört haftadır.

Hamilelik işten çıkarma sebebi olabilir mi?

Hayır. İş Kanunu hamileliği, işten çıkarma için kabul edilebilir bir sebep olarak görmez. 4857 sayılı İş Kanunu m.18/3-d’ye göre ırk, renk, cinsiyet, medeni hâl, aile yükümlülükleri, hamilelik, doğum ve benzeri nedenler fesih için geçerli bir sebep oluşturmaz. Aynı maddenin (e) bendine göre kadın işçinin doğum öncesi ve sonrası çalıştırılmasının yasak olduğu sürelerde işe gelmemesi de geçerli sebep sayılmaz.

Kanun ayrıca ayrımcılığı açıkça yasaklar. İş K. m.5/3’e göre işveren, biyolojik veya işin niteliğine ilişkin sebepler zorunlu kılmadıkça, bir işçiye iş sözleşmesinin yapılmasında, şartlarının oluşturulmasında, uygulanmasında ve sona ermesinde cinsiyet veya gebelik nedeniyle doğrudan veya dolaylı farklı işlem yapamaz. Bu yasak sözleşmenin “sona ermesini” de kapsadığından, hamile olduğunu bildirdikten sonra işten çıkarılan, görev yeri değiştirilerek istifaya zorlanan ya da işe alınmayan kadın işçi bu hükme dayanabilir.

İş güvencesi kapsamındaysanız: işe iade

İş K. m.18/1’e göre otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde en az altı aylık kıdemi olan işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesini fesheden işveren, geçerli bir sebebe dayanmak zorundadır. Bu şartları taşıyan ve hamileliği nedeniyle işten çıkarılan işçi işe iade talebinde bulunabilir.

Süreler kısadır. İş K. m.20’ye göre işçi, fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde işe iade talebiyle arabulucuya başvurmak zorundadır. Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde iş mahkemesinde dava açılabilir. Feshin geçersizliğine karar verilir ve işveren işçiyi bir ay içinde işe başlatmazsa, işçiye en az dört aylık en çok sekiz aylık ücreti tutarında tazminat öder; ayrıca kararın kesinleşmesine kadar çalıştırılmadığı süre için en çok dört aya kadar ücret ve diğer hakları ödenir (m.21). İşe iade sürecinin ayrıntıları işe iade davası yazısında anlatılmıştır.

İş güvencesi kapsamında değilseniz: ayrımcılık tazminatı

Otuzdan az işçi çalıştıran bir işyerinde ya da altı aydan kısa süredir çalışan işçi işe iade isteyemez. Ancak bu durumda da korumasız değildir. İş K. m.5’e göre iş ilişkisinde veya sona ermesinde ayrımcılık yasağına aykırı davranıldığında işçi, dört aya kadar ücreti tutarındaki uygun bir tazminattan başka yoksun bırakıldığı hakları da talep edebilir.

İspat konusunda da kanun işçinin lehine bir kolaylık getirir. m.5’e göre işverenin ayrımcılık yasağına aykırı davrandığını işçi ispat etmekle yükümlüdür; ancak işçi bir ihlalin varlığı ihtimalini güçlü bir biçimde gösteren bir durumu ortaya koyduğunda, işveren böyle bir ihlalin mevcut olmadığını ispat etmekle yükümlü olur. Örneğin hamileliğin bildirildiği yazışmadan birkaç gün sonra, öncesinde hiçbir uyarı almamış bir işçinin işten çıkarılması böyle bir durum olarak değerlendirilebilir.

İş güvencesi dışında kalan işçilerin sözleşmesi fesih hakkı kötüye kullanılarak sona erdirilmişse, İş K. m.17’ye göre bildirim süresinin üç katı tutarında tazminat da gündeme gelebilir.

Kıdem, ihbar ve izin alacakları

Hamilelik nedeniyle işveren tarafından yapılan fesih, işçinin diğer haklarını ortadan kaldırmaz. 1475 sayılı Kanun m.14’e göre en az bir yıllık kıdemi olan işçinin sözleşmesi işveren tarafından ahlak ve iyiniyet kurallarına aykırılık dışındaki bir sebeple feshedilirse kıdem tazminatı ödenir. Bildirim süresine uyulmadan yapılan fesihte, çalışma süresine göre iki ile sekiz haftalık ücret tutarında ihbar tazminatı da ödenir (İş K. m.17). İş K. m.59’a göre sözleşme hangi nedenle sona ererse ersin, hak kazanılıp kullanılmayan yıllık izin sürelerinin ücreti de ödenir. Bu alacakları hesaplamak için sitedeki kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı araçları kullanılabilir.

Hamileyken işten çıkarılan işçinin talepleri
TalepŞartDayanak
İşe iade30 veya daha fazla işçili işyeri, en az 6 aylık kıdem, belirsiz süreli sözleşmeİş K. m.18, m.20, m.21
İşe başlatılmama tazminatıİşe iade kararına rağmen işe başlatılmama: 4–8 aylık ücretİş K. m.21
Boşta geçen süre ücretiKararın kesinleşmesine kadar en çok 4 aylık ücret ve haklarİş K. m.21
Ayrımcılık tazminatıGebelik nedeniyle farklı işlem: 4 aya kadar ücret ve yoksun kalınan haklarİş K. m.5
Kıdem tazminatıEn az 1 yıllık kıdem; işveren feshi1475 s. K. m.14
İhbar tazminatıBildirim süresine uyulmadan fesih: 2–8 haftalık ücretİş K. m.17
Kullanılmayan yıllık izinSözleşme hangi nedenle sona ererse ersinİş K. m.59

Doğum izni sırasında işten çıkarılabilir miyim?

İş K. m.74’e göre kadın işçilerin doğumdan önce sekiz ve doğumdan sonra on altı hafta olmak üzere toplam yirmi dört haftalık süre için çalıştırılmamaları esastır. Bu süre 22 Nisan 2026 tarihli 7578 sayılı Kanunla on altı haftadan yirmi dört haftaya çıkarılmıştır. Doğum izninin ayrıntıları doğum izni, süt izni ve yarım çalışma yazısında anlatılmıştır.

Bu sürede işe gelmemek fesih sebebi olamaz. Ayrıca İş K. m.25/I’e göre işverenin doğum ve gebelik hâllerinde iş sözleşmesini bildirimsiz feshetme hakkı, m.74’teki sürenin bitiminden başlar ve bu süre, işçinin çalışma süresine göre m.17’deki bildirim sürelerini altı hafta aşmadan doğmaz. Yani işveren, doğum izni bittikten sonra da işçinin işe dönememesini hemen fesih sebebi yapamaz; kanunun öngördüğü ek süre geçmelidir.

“İstifa dilekçesi” ve baskı

Hamile işçinin işten çıkarılması yerine istifaya zorlandığı durumlarla da karşılaşılır: görev yerinin değiştirilmesi, çalışma saatlerinin ağırlaştırılması ya da “kendi isteğimle ayrılıyorum” yazılı hazır bir dilekçenin imzaya getirilmesi gibi. Gerçekte işçinin iradesine dayanmayan bir istifa dilekçesini imzalamamak, imzalamak zorunda kalınmışsa bunu derhâl yazılı olarak bildirmek gerekir. Çalışma koşullarının ağırlaştırılarak işçinin işyerinden uzaklaştırılmaya çalışılması, işçiye haklı fesih imkânı da verebilir; bu konu mobbing nedeniyle haklı fesih yazısında anlatılmıştır.

Hangi belgeler saklanmalı?

Mesaj yazışmalarının delil olarak nasıl kullanılacağı WhatsApp yazışmaları delil olur mu yazısında anlatılmıştır.

Salihli’de süreç nasıl işler?

İşe iade ile kıdem, ihbar ve ayrımcılık tazminatı taleplerinde dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur. Başvuru, işverenin yerleşim yerindeki veya işin yapıldığı yerdeki arabuluculuk bürosuna yapılır; işyeri Salihli’deyse başvuru Salihli’de yapılabilir. Anlaşma sağlanamazsa dava Salihli İş Mahkemesi’nde açılır. Arabuluculuk sürecinin işleyişi iş uyuşmazlığında arabuluculuk süreci yazısında, mahkemenin işleyişi ve dava süreleri ise Salihli İş Mahkemesi sayfasında anlatılmıştır.

Önemli noktalar

SIK SORULAN SORULAR

Sık sorulan sorular

Hamile olduğum için işten çıkarılabilir miyim?

Hayır. İş Kanunu m.18’e göre hamilelik ve doğum geçerli fesih sebebi değildir; m.5 de gebelik nedeniyle farklı işlem yapılmasını yasaklar.

Hamileyken işten çıkarıldım, işe iade isteyebilir miyim?

İşyerinde otuz veya daha fazla işçi çalışıyorsa ve en az altı aylık kıdeminiz varsa, fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurarak işe iade isteyebilirsiniz.

30’dan az işçi çalışan yerde hakkım var mı?

Evet. İş Kanunu m.5’e göre gebelik nedeniyle farklı işlem yapılmışsa dört aya kadar ücret tutarında ayrımcılık tazminatı ve yoksun kalınan haklar istenebilir.

Ayrımcılığı nasıl ispat ederim?

İşçi ihlal ihtimalini güçlü biçimde gösteren bir durumu ortaya koyarsa, ihlal olmadığını ispat yükü işverene geçer (İş K. m.5). Hamileliğin bildirildiği yazışmalar ve fesih tarihine yakınlık bu açıdan önemli delillerdir.

Doğum izni kaç hafta?

İş Kanunu m.74’e göre doğumdan önce sekiz, doğumdan sonra on altı hafta olmak üzere toplam yirmi dört haftadır. Süre 2026’da 7578 sayılı Kanunla uzatılmıştır.

Hamileyken işten çıkarılınca kıdem tazminatı alır mıyım?

En az bir yıllık kıdeminiz varsa ve fesih ahlak ve iyiniyet kurallarına aykırılık nedeniyle yapılmamışsa kıdem tazminatı ödenir.

İlgili içerikler

KAYNAKLAR

Başlıca kaynaklar