İSPAT HUKUKU · ELEKTRONİK DELİLLER

WhatsApp Yazışmaları Mahkemede Delil Olur mu?

Hukuki dayanak

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) m.199 uyarınca uyuşmazlık konusu vakıaları ispata elverişli yazılı veya basılı metin, fotoğraf, görüntü veya ses kaydı gibi veriler ile elektronik ortamdaki veriler ve bunlara benzer bilgi taşıyıcıları belgedir. Anlık mesajlaşma uygulamalarındaki yazışmalar, ekran görüntüleri ve sesli mesajlar bu tanım çerçevesinde değerlendirilebilir.

HMK m.189 uyarınca taraflar, kanunda belirtilen süre ve usule uygun olarak ispat hakkına sahiptir; hukuka aykırı olarak elde edilmiş deliller ise mahkeme tarafından bir vakıanın ispatında dikkate alınamaz. Bir vakıanın ispatı için gösterilen delilin caiz olup olmadığına mahkemece karar verilir. Ceza yargılamasında da CMK m.217 uyarınca yüklenen suç, hukuka uygun bir şekilde elde edilmiş her türlü delille ispat edilebilir; CMK m.206'ya göre kanuna aykırı olarak elde edilmiş delil reddolunur.

Yazışmanın ispat gücü

HMK m.198 uyarınca kanuni istisnalar dışında hâkim delilleri serbestçe değerlendirir. Kanunun belirli bir delille ispat zorunluluğunu öngörmediği hâllerde, HMK m.192'ye göre Kanunda düzenlenmemiş olan diğer delillere de başvurulabilir. Bu nedenle mesajlaşma kayıtları, somut uyuşmazlıkta diğer delillerle birlikte değerlendirilebilir.

Senet ile sıradan bir elektronik yazışma aynı değildir. HMK m.205 uyarınca usulüne göre güvenli elektronik imza ile oluşturulan elektronik veriler senet hükmündedir ve hâkim, delil olarak sunulan elektronik imzalı belgenin güvenli elektronik imza ile oluşturulmuş olup olmadığını resen inceler. 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu m.5'e göre güvenli elektronik imza, elle atılan imza ile aynı hukuki sonucu doğurur. Olağan bir mesajlaşma uygulaması yazışması bu nitelikte bir imza taşımadığından, ispat gücü somut olaya göre değerlendirilir.

Senetle ispat zorunluluğu ve delil başlangıcı

HMK m.200 uyarınca bir hakkın doğumu, düşürülmesi, devri, değiştirilmesi, yenilenmesi, ertelenmesi, ikrarı ve itfası amacıyla yapılan hukuki işlemler, Kanunda belirtilen parasal sınırı aştığında senetle ispat olunmalıdır. Bu parasal sınır, HMK ek m.1 uyarınca her yıl yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanır. HMK m.202'ye göre senetle ispat zorunluluğu bulunan hâllerde delil başlangıcı bulunursa tanık dinlenebilir. Delil başlangıcı, iddia konusu hukuki işlemi muhtemel gösteren ve kendisine karşı ileri sürülen kimse veya temsilcisi tarafından verilmiş veya gönderilmiş belgedir. Belirli bir yazışmanın bu tanıma uyup uymadığı somut olaya göre değerlendirilir. Ödeme kayıtlarının ispat değeri için Banka Dekontu ve İspat yazısına bakılabilir.

Süreç nasıl değerlendirilir?

Mesajın kim tarafından gönderildiği, konuşmanın tarafları, uyuşmazlıkla bağlantısı ve kronolojisi belirlenir. HMK m.194 uyarınca taraflar dayandıkları vakıaları ispata elverişli şekilde somutlaştırmalı, dayandıkları delilleri ve hangi delilin hangi vakıanın ispatı için gösterildiğini açıkça belirtmelidir. HMK m.190'a göre ispat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir. HMK m.191 uyarınca diğer taraf da ispat yükünü taşıyan tarafın iddiasının doğru olmadığı hakkında delil sunabilir; karşı ispat faaliyeti için delil sunan taraf ispat yükünü üzerine almış sayılmaz. Böylece sunulan yazışmanın anlamını değiştiren başka mesajlar karşı tarafça da dosyaya getirilebilir. HMK m.195 uyarınca tarafların ellerinde bulunmayan ve incelenmesine karar verilen deliller için mahkemece ilgili resmî makam ve mercilerle üçüncü kişilere bildirimde bulunulur.

Karşı taraf içeriği inkâr ederse aidiyet ve gerçeklik tartışmalı hâle gelebilir. HMK m.266 uyarınca mahkeme, çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde, taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verir. Cihaz veya kayıt üzerinde teknik inceleme bu çerçevede gündeme gelebilir.

Elde etme yöntemi ve ceza hukuku sınırları

Yazışmanın nasıl elde edildiği, hem delil değeri hem de olası cezai sorumluluk bakımından önemlidir. Kişinin tarafı olduğu bir konuşma ile başkasının özel hesabına veya cihazına izinsiz erişimle elde edilen içerik aynı hukuki durumda değildir. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nda (TCK) bu konuda şu hükümler yer alır:

• TCK m.132 uyarınca kişiler arasındaki haberleşmenin gizliliğini ihlal eden kimse cezalandırılır. Aynı maddeye göre kendisiyle yapılan haberleşmelerin içeriğini diğer tarafın rızası olmaksızın hukuka aykırı olarak alenen ifşa eden kişi de cezalandırılır.
• TCK m.134 uyarınca kişilerin özel hayatının gizliliğini ihlal eden kimse cezalandırılır.
• TCK m.243 uyarınca bir bilişim sisteminin bütününe veya bir kısmına hukuka aykırı olarak giren veya orada kalmaya devam eden kimse cezalandırılır.

Bir kaydın hukuka uygun elde edilip edilmediği, kanun hükümleri çerçevesinde ve somut olayın koşullarına göre değerlendirilir; bu konuda her olaya uygulanabilecek tek bir sonuç bulunmaz. Ceza yargılamasına ilişkin genel bilgiler için Ceza Hukuku sayfasına bakılabilir.

Süreler

Yazışmaların sunulması için ayrıca öngörülmüş özel bir süre yoktur; HMK m.189 uyarınca ispat hakkı kanunda belirtilen süre ve usule uygun olarak kullanılır. Deliller, ilgili yargılama usulünün dilekçe ve delil bildirme aşamalarına uygun biçimde gösterilmelidir. Somut dosyada uygulanacak usul ve süre ayrıca kontrol edilmelidir.

Deliller ve belgeler

• Konuşmanın mümkün olduğunca bütün ve kronolojik kaydı
• Mesajın taraflarını ve aidiyetini destekleyen bilgiler
• Banka kaydı, sözleşme, e-posta veya başka yazışmalar gibi destekleyici deliller
• Gerektiğinde cihaz ve teknik inceleme verileri

Farklı dava türlerinde

Boşanma davalarında TMK m.184 uyarınca hâkim, boşanma veya ayrılık davasının dayandığı olguların varlığına vicdanen kanaat getirmedikçe bunları ispatlanmış sayamaz ve kanıtları serbestçe takdir eder. Bu konu Çekişmeli Boşanma Davası yazısında ele alınmıştır. İşçilik alacaklarında yazışmaların kullanımı için Fazla Mesai ve İspat yazısına bakılabilir.

Salihli'deki dosyalarda yazışmalar: WhatsApp yazışmaları özellikle hakaret, tehdit ve boşanma dosyalarında delil olarak sunulur. Salihli Adalet Komisyonu'nun 2025 faaliyet raporuna göre Salihli Cumhuriyet Başsavcılığı'nda hakaret soruşturmaları ortalama 53, tehdit soruşturmaları 59 günde sonuçlanmıştır. Çekişmeli boşanma davaları ise iki aile mahkemesinde ortalama 239 ve 273 gün sürmüştür. Soruşturmaların kısa sürede tamamlanabildiği dikkate alındığında, yazışmaların ve ekran görüntülerinin şikâyetle birlikte sunulması yararlı olur. Ayrıntılar için WhatsApp ve sosyal medyada hakaret ve çekişmeli boşanma davası yazılarına bakılabilir.

Sık yapılan hatalar

• Yalnızca seçilmiş birkaç mesajı bağlamından koparak sunmak.
• Başkasının cihazına veya hesabına izinsiz erişerek içerik elde etmek.
• Yazışmaları üçüncü kişilerle veya sosyal medyada paylaşmak.
• Hangi mesajın hangi vakıayı ispat için sunulduğunu belirtmemek.

Elektronik yazışmaların ispat değeri: özet tablo

Mesajlaşmaların delil değeri HMK'daki belge, senet ve bilirkişi hükümlerine göre değerlendirilir:

Önemli noktalar

Tek bir mesaj bağlamından koparıldığında farklı anlam taşıyabilir. Kanunda yazışmaların delil olarak kullanılabilmesi için noter tespiti genel bir geçerlilik şartı olarak öngörülmemiştir; ancak aidiyet ve bütünlük tartışmasında ek destekleyici deliller önem kazanabilir. Sonuç, her somut olayın koşullarına göre değişir.

Örneğin ikinci el araç alımında satıcıyla yapılan yazışmalar, aracın durumu hakkında verilen bilgilerin ispatında önem taşır; ayıp hâlindeki haklar ikinci el araçta gizli ayıp yazısında anlatılmıştır.

İlgili içerikler