CEZA HUKUKU · HUKUKİ BİLGİLENDİRME

WhatsApp ve Sosyal Medyada Hakaret Suçu: Şikâyet ve Uzlaştırma

Hukuki dayanak

Hakaret suçu 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu (TCK) m.125'te düzenlenmiştir. Hüküm, bir kimseye onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnat etmeyi ya da sövmek suretiyle bir kimsenin onur, şeref ve saygınlığına saldırmayı cezalandırır. Soruşturma ve kovuşturmanın şikâyete bağlı olması TCK m.131'de, şikâyet süresi TCK m.73'te düzenlenmiştir.

WhatsApp mesajıyla hakaret

TCK m.125/2 uyarınca fiilin, mağduru muhatap alan sesli, yazılı veya görüntülü bir iletiyle işlenmesi halinde de hakaret suçu oluşur. Bu nedenle doğrudan kişiye gönderilen WhatsApp, SMS veya e-posta mesajları, yüz yüze söylenmiş gibi değerlendirilir. Mağdurun bulunmadığı bir ortamda yapılan hakaretin cezalandırılabilmesi için ise fiilin en az üç kişiyle ihtilat ederek işlenmesi gerekir.

Sosyal medya ve WhatsApp grupları

TCK m.125/4 uyarınca hakaretin alenen işlenmesi halinde ceza altıda bir oranında artırılır. Herkese açık sosyal medya paylaşımları ve çok sayıda kişinin bulunduğu gruplarda yapılan paylaşımlar, olayın özelliklerine göre aleniyet unsuru bakımından değerlendirilir. Kamu görevlisine görevinden dolayı hakaret edilmesi gibi bazı hallerde ise daha ağır hükümler uygulanır ve suç şikâyete bağlı değildir.

Şikâyet süresi

Kişiye yönelik hakaret suçu şikâyete bağlıdır. TCK m.73 uyarınca şikâyet, fiilin ve failin öğrenildiği tarihten itibaren altı ay içinde yapılmalıdır. Şikâyet Cumhuriyet başsavcılığına veya kolluğa yapılabilir. Şikâyetten vazgeçme kural olarak davayı düşürür; ancak sanık vazgeçmeyi kabul etmezse düşme kararı verilmez.

Uzlaştırma

Şikâyete bağlı suçlar CMK m.253 kapsamında uzlaştırmaya tabidir. Bu nedenle hakaret soruşturmalarında dosya önce uzlaştırma bürosuna gönderilir. Taraflar özür, maddi tazmin veya bir kamu yararına çalışma gibi edimlerde anlaşırsa ve edim yerine getirilirse kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilir. Uzlaşma sağlanamazsa soruşturma devam eder.

Delillerin korunması

Elektronik mesajlarla işlenen hakarette delillerin kaybolmaması önemlidir. Ekran görüntüleri tek başına zaman zaman tartışmalı olabildiğinden, mesajların bulunduğu cihazın korunması ve gerekirse mesajların bilirkişi incelemesine sunulabilecek şekilde saklanması önerilir. Elektronik delillerin değerlendirilmesi için WhatsApp yazışmaları mahkemede delil olur mu? içeriğine bakılabilir.

Haksız tahrik ve karşılıklı hakaret

TCK m.129 uyarınca hakaret suçunun haksız bir fiile tepki olarak işlenmesi halinde ceza indirilebilir veya verilmeyebilir; karşılıklı hakaret halinde de taraflar hakkında cezaya hükmedilmeyebilir. Bu değerlendirme somut olayın akışına göre yapılır.

Önemli noktalar

Ceza miktarları ve uygulanacak usul kanun değişikliklerine göre değişebileceğinden güncel mevzuatın kontrol edilmesi gerekir. Ceza yargılamasının genel çerçevesi için ceza hukuku sayfasına bakılabilir.

İlgili içerikler