CEZA HUKUKU · HUKUKİ BİLGİLENDİRME
Ekran Görüntüsü veya Fotoğraf Paylaşmak Suç mu? Kişisel Veriler ve Özel Hayatın Gizliliği
KISACA
Başkasının adı, telefon numarası, fotoğrafı veya mesaj içeriği kişisel veridir. TCK m.136’ya göre kişisel verileri hukuka aykırı olarak başkasına veren veya yayan kişi iki yıldan dört yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır ve bu suç şikâyete bağlı değildir. Özel hayata ilişkin görüntü veya sesleri hukuka aykırı olarak ifşa etmek TCK m.134/2’ye göre iki yıldan beş yıla kadar hapis gerektirir ve şikâyete bağlıdır. Ekran görüntüsünü yalnızca bir hakkı ispat için mahkemeye veya savcılığa sunmak, herkese açık paylaşımdan farklı değerlendirilir; TCK m.26’ya göre hakkını kullanan kimseye ceza verilmez.
Ekran görüntüsü paylaşmak neden suç olabilir?
WhatsApp yazışması, sosyal medya mesajı, fotoğraf veya bir kişinin telefon numarasını gösteren ekran görüntüsü, başka birine ait bilgileri içerir. 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu m.3’e göre kişisel veri, kimliği belirli veya belirlenebilir gerçek kişiye ilişkin her türlü bilgidir. Ad, telefon numarası, fotoğraf, ses kaydı ve mesaj içerikleri bu tanıma girer.
KVKK m.17’ye göre kişisel verilere ilişkin suçlar bakımından Türk Ceza Kanunu’nun 135 ila 140. maddeleri uygulanır. Bu nedenle başkasına ait bir ekran görüntüsünün izinsiz paylaşılması, içeriğine ve paylaşım biçimine göre TCK’daki birden fazla suçu oluşturabilir. Her paylaşım suç değildir; belirleyici olan, paylaşımın hukuka aykırı olup olmadığıdır.
Kişisel verileri yaymak (TCK m.136)
TCK m.136/1’e göre kişisel verileri hukuka aykırı olarak bir başkasına veren, yayan veya ele geçiren kişi, iki yıldan dört yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Bir kişinin telefon numarasını, adresini veya fotoğrafını bir grupta ya da sosyal medyada izinsiz paylaşmak bu maddenin kapsamında değerlendirilebilir.
TCK m.139’a göre kişisel verilerin kaydedilmesi, verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme ve verileri yok etmeme hariç, bu bölümdeki suçlar şikâyete bağlıdır. Buna göre m.135 ve m.136’daki suçlar şikâyete bağlı değildir; savcılık bu suçları öğrendiğinde resen soruşturur.
Özel hayatın gizliliği (TCK m.134)
TCK m.134/1’e göre kişilerin özel hayatının gizliliğini ihlal eden kimse bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır; gizliliğin görüntü veya seslerin kayda alınması suretiyle ihlal edilmesi hâlinde ceza bir kat artırılır. İkinci fıkraya göre kişilerin özel hayatına ilişkin görüntü veya sesleri hukuka aykırı olarak ifşa eden kimse iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
Özel bir yazışmanın, kişinin özel hayatına ilişkin fotoğrafların veya görüntülü görüşme kayıtlarının yayılması bu fıkra kapsamındadır. TCK m.139 uyarınca m.134’teki suçlar şikâyete bağlıdır. Şikâyet süresi, fiil ve failin öğrenilmesinden itibaren altı aydır (TCK m.73/1).
| Fiil | Madde | Ceza | Şikâyet |
|---|---|---|---|
| Özel hayatın gizliliğini ihlal | m.134/1 | 1 – 3 yıl hapis; görüntü veya ses kaydıyla işlenirse bir kat artırılır | Şikâyete bağlı |
| Özel hayata ilişkin görüntü veya sesleri ifşa etmek | m.134/2 | 2 – 5 yıl hapis | Şikâyete bağlı |
| Kişisel verileri hukuka aykırı olarak kaydetmek | m.135 | 1 – 3 yıl hapis | Şikâyete bağlı değil |
| Kişisel verileri hukuka aykırı olarak vermek, yaymak veya ele geçirmek | m.136 | 2 – 4 yıl hapis | Şikâyete bağlı değil |
| Aleni olmayan konuşmayı rıza olmadan kaydetmek (katıldığı konuşma) | m.133/2 | 6 ay – 2 yıl hapis veya adli para cezası | Şikâyete bağlı |
Gizli ses kaydı ve konuşma kaydı
Ekran görüntüsünden farklı olarak bir konuşmanın gizlice kaydedilmesi TCK m.133’te düzenlenmiştir. Katıldığı aleni olmayan bir söyleşiyi diğer konuşanların rızası olmadan ses alma cihazı ile kayda alan kişi altı aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezası ile cezalandırılır (m.133/2). Bu konu gizli ses kaydı suç mu yazısında ayrıntılı olarak anlatılmıştır.
Ekran görüntüsünü delil olarak sunmak
Kendisine gönderilen mesajın ekran görüntüsünü bir hakkını ispat etmek için mahkemeye, savcılığa veya kolluğa sunmak, herkese açık paylaşımdan farklıdır. TCK m.26/1’e göre hakkını kullanan kimseye ceza verilmez. Delil sunma amacıyla yetkili makama verilen bir görüntünün bu kapsamda değerlendirilip değerlendirilmeyeceği, görüntünün nasıl elde edildiğine ve yalnızca ispat amacıyla kullanılıp kullanılmadığına göre belirlenir.
Buna karşılık aynı görüntünün sosyal medyada, iş yerinde veya aile gruplarında paylaşılması ispat amacını aşar. Ekran görüntülerinin mahkemede nasıl değerlendirildiği WhatsApp yazışmaları delil olur mu yazısında açıklanmıştır.
| Soru | Neden önemli? |
|---|---|
| Görüntüde başkasının adı, numarası, fotoğrafı var mı? | Kimliği belirli kişiye ait her bilgi kişisel veridir (KVKK m.3) |
| İçerik özel hayata mı ilişkin? | Özel hayata ilişkin görüntüyü ifşa etmek TCK m.134/2 kapsamındadır |
| Paylaşım kime yapılıyor? | Yalnız resmî makama delil olarak sunmak ile herkese açık paylaşım farklı değerlendirilir |
| Paylaşan kişinin hakkı var mı? | TCK m.26/1: hakkını kullanan kimseye ceza verilmez |
Kişisel kullanım istisnası
KVKK m.28/1-a’ya göre kişisel verilerin, üçüncü kişilere verilmemek ve veri güvenliğine ilişkin yükümlülüklere uyulmak kaydıyla, gerçek kişiler tarafından tamamen kendisiyle veya aynı konutta yaşayan aile fertleriyle ilgili faaliyetler kapsamında işlenmesi hâlinde Kanun hükümleri uygulanmaz. Telefonda bir yazışmanın ekran görüntüsünü almak ve kimseyle paylaşmadan saklamak bu istisnanın konusu olabilir. İstisna, verinin üçüncü kişilere verilmemesi şartına bağlıdır; paylaşım başladığında istisna da sona erer.
Paylaşılan içerik için ne yapılabilir?
- Paylaşımın ekran görüntüsü, bağlantı adresi, tarihi ve paylaşan hesap kayıt altına alınmalıdır.
- Cumhuriyet başsavcılığına suç duyurusunda bulunulabilir; nasıl yapılacağı suç duyurusu nasıl yapılır yazısındadır.
- Paylaşım bir para talebiyle birlikte yapılıyorsa ayrıca şantaj suçu gündeme gelir.
- Paylaşımda hakaret içeren ifadeler varsa hakaret suçu da değerlendirilir.
Bu suçlara ilişkin davalar asliye ceza mahkemelerinde görülür. Salihli’deki mahkemelerin dağılımı Salihli ceza mahkemeleri sayfasında yer almaktadır.
Önemli noktalar
- Ad, numara, fotoğraf ve mesaj içeriği kişisel veridir.
- Kişisel verileri hukuka aykırı olarak yaymanın cezası 2 – 4 yıl hapistir ve şikâyete bağlı değildir.
- Özel hayata ilişkin görüntü veya sesleri ifşa etmenin cezası 2 – 5 yıl hapistir; bu suç şikâyete bağlıdır.
- Ekran görüntüsünü yalnızca delil olarak yetkili makama sunmak ile herkese açık paylaşmak farklıdır.
- Kimseyle paylaşılmayan kişisel kullanım KVKK’nın kapsamı dışında kalabilir.
SIK SORULAN SORULAR
Sık sorulan sorular
WhatsApp ekran görüntüsü paylaşmak suç mu?
İçerikte başkasına ait kişisel veri varsa ve paylaşım hukuka aykırıysa TCK m.136’ya göre iki yıldan dört yıla kadar hapis cezası gerektirebilir. Özel hayata ilişkin içeriklerde TCK m.134/2 de gündeme gelir.
Birinin fotoğrafını izinsiz paylaşmak suç mu?
Fotoğraf kişisel veridir. Hukuka aykırı olarak yayılması TCK m.136 kapsamında, özel hayata ilişkin bir görüntü ise TCK m.134/2 kapsamında suç oluşturabilir.
Kişisel verileri yayma suçu şikâyete bağlı mı?
Hayır. TCK m.139’a göre kişisel verilerin kaydedilmesi ile verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme suçları şikâyete bağlı değildir.
Ekran görüntüsünü mahkemeye delil olarak sunabilir miyim?
Bir hakkı ispat için yetkili makama sunmak herkese açık paylaşımdan farklıdır. TCK m.26/1’e göre hakkını kullanan kimseye ceza verilmez; görüntünün nasıl elde edildiği ayrıca değerlendirilir.
Özel hayatın gizliliğini ihlal suçunun cezası nedir?
TCK m.134/1’e göre bir yıldan üç yıla kadar hapistir; görüntü veya ses kaydıyla işlenirse ceza bir kat artırılır. Görüntü veya sesleri ifşa etmenin cezası iki yıldan beş yıla kadar hapistir.
Ekran görüntüsü almak tek başına suç mu?
KVKK m.28/1-a’ya göre üçüncü kişilere verilmeden, tamamen kişisel faaliyetler kapsamında işlenen veriler bakımından Kanun uygulanmaz. Paylaşım başladığında bu istisna sona erer.
İlgili içerikler
KAYNAKLAR
Başlıca kaynaklar
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, m.26, m.73, m.133, m.134, m.135, m.136 ve m.139.
- 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu, m.3, m.17 ve m.28.
- Mevzuat Bilgi Sistemi — güncel kanun metinleri.