AİLE VE BOŞANMA HUKUKU · HUKUKİ BİLGİLENDİRME
Anlaşmalı Boşanma Davası
Anlaşmalı boşanma, yalnızca eşlerin boşanmak istemesinden ibaret değildir. Kanunda öngörülen şartların birlikte gerçekleşmesi, boşanmanın mali sonuçları ile varsa çocukların durumunun açık biçimde düzenlenmesi ve bu düzenlemenin hâkim tarafından uygun bulunması gerekir. Salihli ve Manisa'daki aile mahkemesi dosyalarında da aynı TMK hükümleri uygulanır.
Anlaşmalı boşanmanın hukuki dayanağı nedir?
Türk Medeni Kanunu m.166/3, belirli şartların bulunması hâlinde tarafların anlaşmasına dayalı boşanmaya imkân verir. Tarafların anlaşması tek başına yeterli değildir; hâkimin tarafları bizzat dinlemesi ve yapılan düzenlemeyi uygun bulması gerekir.
Anlaşmalı boşanmanın şartları nelerdir?
Evliliğin en az bir yıl sürmüş olması gerekir. Eşler birlikte başvurabilir veya eşlerden birinin açtığı dava diğer eş tarafından kabul edilebilir. Hâkim tarafları bizzat dinleyerek iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmeli; mali sonuçlar ve çocukların durumu hakkındaki düzenlemeyi uygun bulmalıdır.
Protokolde hangi konular düzenlenir?
Protokol her evliliğin özelliklerine göre değişir. Nafaka, maddi ve manevi tazminat, varsa ortak çocukların velayeti, kişisel ilişki ve iştirak nafakası gibi konuların açık ve uygulanabilir biçimde düzenlenmesi önemlidir.
Mal paylaşımı protokolde mutlaka yer almak zorunda mıdır?
Boşanmanın mali sonuçları ile mal rejiminin tasfiyesi aynı kavram değildir. Taşınmaz, araç, ziynet, banka varlıkları ve mal rejiminden doğabilecek talepler bakımından protokolde kullanılan ifadelerin kapsamı sonradan çıkabilecek uyuşmazlıklar açısından önem taşıyabilir.
Duruşmada tarafların bulunması gerekir mi?
TMK m.166/3 kapsamında hâkimin tarafları bizzat dinleyerek iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmesi gerekir. Hâkim protokolü inceleyebilir ve tarafların veya çocukların menfaatleri bakımından gerekli gördüğü değişiklikleri önerebilir.
Taraflardan biri anlaşmadan vazgeçerse ne olur?
Anlaşmalı boşanma karşılıklı ve devam eden irade uyuşmasına dayanır. Taraflardan biri anlaşmalı boşanma iradesinden dönerse dosyanın anlaşmalı boşanma koşullarıyla sonuçlandırılması mümkün olmayabilir. Yargılamanın devam biçimi dosyanın aşamasına ve usule uygun taleplere göre belirlenir.
Anlaşmalı boşanma ne kadar sürer?
Her dosya için kesin süre verilemez. Mahkemenin iş yoğunluğu, tebligat, duruşma günü, protokolün açıklığı ve tarafların duruşmadaki beyanları süreci etkiler. “Kesin tek celsede biter” şeklinde sonuç taahhüdü doğru değildir.
Protokol hazırlanırken neden ayrıntı önemlidir?
Protokolde nafaka ve tazminat talepleri, çocukların durumu ve tarafların üzerinde anlaştığı diğer hususların açık şekilde kaleme alınması gerekir. Uygulanabilir ve tereddütsüz hükümler sonradan çıkabilecek uyuşmazlıkların azaltılması açısından önemlidir.
SIK SORULAN SORULAR
Anlaşmalı boşanma hakkında
Evliliğin en az bir yıl sürmesi şart mı?
Evet. TMK m.166/3 kapsamında anlaşmalı boşanma için evliliğin en az bir yıl sürmüş olması gerekir.
Tarafların duruşmaya katılması gerekir mi?
Kanun hâkimin tarafları bizzat dinlemesini arar. Bu nedenle tarafların beyanları sürecin temel unsurudur.
Çocukla ilgili protokol hükmü hâkimi bağlar mı?
Hâkim çocuğun üstün yararını gözetir ve düzenlemeyi uygun bulmazsa değişiklik önerebilir.
Sonuç
Anlaşmalı boşanmada evlilik süresi, tarafların serbest iradesi, protokolün açıklığı ve hâkimin mali sonuçlar ile çocukların durumuna ilişkin denetimi birlikte değerlendirilir.