ERÇAKIRHUKUK BÜROSU0553 321 85 93
← Hukuki içeriklere dön

AİLE VE BOŞANMA HUKUKU · HUKUKİ BİLGİLENDİRME

Boşanma Davası Sürerken Evden Ayrılan Eş Tedbir Nafakası Alabilir mi?

Yazar ve içerik sorumlusu: · Erçakır Hukuk Bürosu, Salihli/Manisa
Yayın tarihi: 04.10.2026 · Son güncelleme: 11.11.2026 · 6 dk okuma

KISACA

Boşanma davası açıldıktan sonra eşlerin ayrı yaşaması hukuka aykırı sayılmaz ve hâkim dava süresince geçici önlemleri, bu arada tedbir nafakasını kendiliğinden belirler (TMK m.169). Tedbir nafakasında kural olarak kusur aranmaz; belirleyici olan tarafların ekonomik durumudur. Dava açılmadan önce ayrılan eş ise TMK m.197 kapsamında haklı bir sebebe dayanmalıdır.

Hukuki dayanak

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (TMK) m.169 uyarınca boşanma veya ayrılık davası açılınca hâkim, davanın devamı süresince gerekli olan, özellikle eşlerin barınmasına, geçimine, mallarının yönetimine ve çocukların bakım ve korunmasına ilişkin geçici önlemleri kendiliğinden alır. Tedbir nafakası bu geçici önlemlerden biridir. Dava açılmadan önceki dönem için ise ortak hayata ara verme hakkını düzenleyen TMK m.197 uygulanır.

Dava açıldıktan sonra ayrılmak

Boşanma davası açıldıktan sonra eşlerden her birinin dava süresince ayrı yaşaması hukuka aykırı sayılmaz. Bu dönemde evden ayrılan eş, salt bu nedenle tedbir nafakası hakkını kaybetmez. Hâkim, geliri olmayan veya yetersiz olan eş ve ortak çocuklar lehine, diğer eşin mali gücünü dikkate alarak tedbir nafakasına hükmedebilir.

Dava açılmadan önce ayrılmak

TMK m.197 uyarınca ortak hayat sebebiyle kişiliği, ekonomik güvenliği veya ailenin huzuru ciddi biçimde tehlikeye düşen eş, bu tehlike sürdükçe ayrı yaşama hakkına sahiptir. Haklı sebeple ayrı yaşayan eş, mahkemeden diğer eşin ödeyeceği para katkısının (tedbir nafakası) belirlenmesini isteyebilir. Haklı bir sebep olmadan evi terk eden eş için bu yol kural olarak açık değildir; bu durum boşanma davasında kusur değerlendirmesinde de dikkate alınabilir.

Tedbir nafakasında kusur aranır mı?

TMK m.169 tedbir nafakası için kusur şartı öngörmez; tedbir nafakası, boşanma davası süresince eşin ve çocukların geçimini sağlamaya yönelik geçici bir önlem olduğundan, tarafların kusur durumu araştırılmadan belirlenir. Yoksulluk nafakasından farklı olarak burada daha ağır kusurlu olmamak şartı aranmaz. Belirleyici olan; eşlerin gelirleri, giderleri, sosyal durumları ve çocukların ihtiyaçlarıdır.

Miktar nasıl belirlenir?

Mahkeme; tarafların maaş, kira ve diğer gelirlerini, malvarlıklarını, barınma giderlerini, çocukların yaş ve okul durumunu dikkate alır. Bu amaçla genellikle kolluk aracılığıyla sosyal ve ekonomik durum araştırması yaptırılır. Tedbir nafakası kural olarak dava tarihinden itibaren başlar ve boşanma kararı kesinleşinceye kadar devam eder.

Karar kesinleşince ne olur?

Boşanma kararının kesinleşmesiyle tedbir nafakası sona erer. Şartları varsa bu tarihten itibaren eş için yoksulluk nafakası (TMK m.175), çocuk için iştirak nafakası (TMK m.182) devam eder. Ödenmeyen tedbir nafakası için ilamlı icra takibi yapılabilir ve İcra ve İflas Kanunu m.344 uyarınca şikâyet üzerine tazyik hapsi gündeme gelebilir.

Dava açmadan önce: parasal katkı ve ev eşyası

Boşanma davası açmak istemeyen ama birlikte yaşamaya ara vermek zorunda kalan eş de korumasız değildir. TMK m.197'ye göre birlikte yaşamaya ara verilmesi haklı bir sebebe dayanıyorsa hâkim, eşlerden birinin istemi üzerine birinin diğerine yapacağı parasal katkıya, konut ve ev eşyasından yararlanmaya ve eşlerin mallarının yönetimine ilişkin önlemleri alır. Diğer eşin haklı bir sebep olmaksızın birlikte yaşamaktan kaçınması veya ortak hayatın başka bir sebeple olanaksız hâle gelmesi durumunda da aynı istemlerde bulunulabilir.

Evlilik sürerken ailenin geçimine katkı ayrıca istenebilir. TMK m.196'ya göre hâkim, eşlerden birinin istemi üzerine ailenin geçimi için her birinin yapacağı parasal katkıyı belirler. Eşin ev işlerini görmesi, çocuklara bakması ve diğer eşin işinde karşılıksız çalışması katkı miktarının belirlenmesinde dikkate alınır. Bu katkılar geçmiş bir yıl ve gelecek yıllar için istenebilir; yani geçimin hiç sağlanmadığı son bir yıl için de talepte bulunmak mümkündür.

Nafaka ödenmezse: işverene doğrudan ödeme emri

Nafaka yükümlüsü eş ödeme yapmıyorsa icra takibinden önce de etkili bir yol vardır. TMK m.198'e göre eşlerden biri birliğin giderlerine katılma yükümlülüğünü yerine getirmezse hâkim onun borçlularına, ödemeyi tamamen veya kısmen diğer eşe yapmalarını emredebilir. Bu yol özellikle maaşlı çalışan eşin işverenine yönelik olarak kullanılabilir; işveren, nafaka tutarını maaştan keserek doğrudan diğer eşe öder.

Karar alındığı hâlde ödeme yapılmazsa İİK m.344 uygulanır: nafakaya ilişkin kararların gereğini yerine getirmeyen borçlu hakkında alacaklının şikâyeti üzerine üç aya kadar tazyik hapsine karar verilir. Hapsin uygulanmasına başlandıktan sonra borç ödenirse borçlu tahliye edilir. Borçlu nafakanın kaldırılması veya azaltılması için dava açmışsa, tazyik hapsinin uygulanması bu davanın sonuna bırakılabilir. Ayrıntılar nafaka ödemeyen eşe hapis ve nafaka alacağında icra takibi yazılarındadır.

Mal kaçırma riskine karşı önlem

Ayrılık sürecinde nafaka kadar sık yaşanan bir başka endişe, diğer eşin malvarlığını elden çıkarmasıdır. TMK m.199'a göre ailenin ekonomik varlığının korunması veya evlilik birliğinden doğan mali bir yükümlülüğün yerine getirilmesi gerektirdiği ölçüde hâkim, belirleyeceği malvarlığı değerleriyle ilgili tasarrufların ancak diğer eşin rızasıyla yapılabileceğine karar verebilir. Taşınmazlarda bu sınırlama tapuya şerh edilir. Boşanma davası açılmışsa aynı amaçla TMK m.169 kapsamında geçici önlem de istenebilir.

Tedbir nafakası pratikte ne kadar süre ödenir?

Tedbir nafakası, TMK m.169'a göre davanın devamı süresince alınan geçici önlemlerden biri olduğu için süresi doğrudan davanın süresine bağlıdır. Salihli Adliyesi'nin 2025 faaliyet raporuna göre Salihli'deki aile mahkemelerinde çekişmeli boşanma davaları ortalama 239 ile 273 gün arasında sonuçlanmıştır; anlaşmalı boşanma davaları ise ortalama 17-18 gün sürmüştür. Karara karşı istinaf yoluna gidilirse karar kesinleşinceye kadar tedbir nafakası ödenmeye devam eder. Bu nedenle çekişmeli bir davada tedbir nafakası çoğu zaman bir yılı aşan bir süre boyunca ödenir. Diğer dava türlerinin süreleri Salihli'de dava ne kadar sürer yazısındadır.

Dava öncesi ve dava sırasında geçici önlemler: karşılaştırma

Ayrı yaşayan eşin talepleri, boşanma davasının açılıp açılmamasına göre farklı maddelere dayanır:

Tedbir nafakası ve ilgili önlemler
DurumKuralDayanak
Boşanma davası açılmışsaHâkim dava süresince barınma, geçim ve çocuklara ilişkin geçici önlemleri resen alırTMK m.169
Dava açılmadan ayrı yaşamaKişilik, ekonomik güvenlik veya aile huzuru ciddi tehlikedeyse ayrı yaşama hakkıTMK m.197
Ayrı yaşamada önlemlerParasal katkı, konut ve ev eşyasından yararlanma, malların yönetimiTMK m.197
Birliğin giderlerine katkıHâkim her eşin parasal katkısını belirler; geçmiş 1 yıl ve gelecek için istenebilirTMK m.196
Katkı ödenmezseHâkim borçlulara ödemeyi diğer eşe yapmalarını emredebilirTMK m.198
Nafaka kararına uymamaAlacaklının şikâyeti üzerine 3 aya kadar tazyik hapsiİİK m.344

Önemli noktalar

Ayrı yaşamaya başlamadan önce tarafların ekonomik durumunu gösteren belgelerin derlenmesi faydalıdır. Nafaka türleri için aile ve boşanma hukuku, artırım için nafaka artırım davası içeriğine bakılabilir.

SIK SORULAN SORULAR

Sık sorulan sorular

Boşanma davası açıldıktan sonra evden ayrılmak sorun olur mu?

Hayır. Dava açıldıktan sonra eşlerin dava süresince ayrı yaşaması hukuka aykırı sayılmaz.

Tedbir nafakasında kusur önemli mi?

Kural olarak hayır. Tedbir nafakası kusur araştırılmadan, tarafların ekonomik durumuna göre belirlenir.

Dava açmadan ayrılan eş nafaka isteyebilir mi?

Ayrılmak için TMK m.197 kapsamında haklı bir sebep varsa mahkemeden tedbir nafakası istenebilir.

Tedbir nafakası ne zaman sona erer?

Boşanma kararının kesinleşmesiyle sona erer; şartları varsa yoksulluk veya iştirak nafakası devam eder.

Eşim nafakayı ödemezse maaşından kesilebilir mi?

Evet. TMK m.198'e göre birliğin giderlerine katılma yükümlülüğünü yerine getirmeyen eşin borçlularına, örneğin işverenine, ödemeyi tamamen veya kısmen diğer eşe yapmaları hâkim tarafından emredilebilir.

Geçmiş aylar için geçim katkısı istenebilir mi?

TMK m.196'ya göre ailenin geçimine yapılacak parasal katkılar geçmiş bir yıl ve gelecek yıllar için istenebilir.

Tedbir nafakası ödenmezse hapis cezası var mı?

İİK m.344'e göre nafakaya ilişkin kararın gereğini yerine getirmeyen borçlu hakkında, alacaklının şikâyeti üzerine üç aya kadar tazyik hapsine karar verilir; borç ödenirse borçlu tahliye edilir.

Tedbir nafakası ne kadar süre ödenir?

Tedbir nafakası dava süresince ödenir ve boşanma kararının kesinleşmesiyle sona erer. Salihli'de 2025 yılında çekişmeli boşanma davaları ortalama 239-273 günde sonuçlanmıştır; istinaf aşaması bu süreyi uzatır.

İlgili içerikler

KAYNAKLAR

Başlıca kaynaklar