AİLE VE BOŞANMA HUKUKU · HUKUKİ BİLGİLENDİRME
Boşanma Davası Sürerken Evden Ayrılan Eş Tedbir Nafakası Alabilir mi?
KISACA
Boşanma davası açıldıktan sonra eşlerin ayrı yaşaması hukuka aykırı sayılmaz ve hâkim dava süresince geçici önlemleri, bu arada tedbir nafakasını kendiliğinden belirler (TMK m.169). Tedbir nafakasında kural olarak kusur aranmaz; belirleyici olan tarafların ekonomik durumudur. Dava açılmadan önce ayrılan eş ise TMK m.197 kapsamında haklı bir sebebe dayanmalıdır.
Hukuki dayanak
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (TMK) m.169 uyarınca boşanma veya ayrılık davası açılınca hâkim, davanın devamı süresince gerekli olan, özellikle eşlerin barınmasına, geçimine, mallarının yönetimine ve çocukların bakım ve korunmasına ilişkin geçici önlemleri kendiliğinden alır. Tedbir nafakası bu geçici önlemlerden biridir. Dava açılmadan önceki dönem için ise ortak hayata ara verme hakkını düzenleyen TMK m.197 uygulanır.
Dava açıldıktan sonra ayrılmak
Boşanma davası açıldıktan sonra eşlerden her birinin dava süresince ayrı yaşaması hukuka aykırı sayılmaz. Bu dönemde evden ayrılan eş, salt bu nedenle tedbir nafakası hakkını kaybetmez. Hâkim, geliri olmayan veya yetersiz olan eş ve ortak çocuklar lehine, diğer eşin mali gücünü dikkate alarak tedbir nafakasına hükmedebilir.
Dava açılmadan önce ayrılmak
TMK m.197 uyarınca ortak hayat sebebiyle kişiliği, ekonomik güvenliği veya ailenin huzuru ciddi biçimde tehlikeye düşen eş, bu tehlike sürdükçe ayrı yaşama hakkına sahiptir. Haklı sebeple ayrı yaşayan eş, mahkemeden diğer eşin ödeyeceği para katkısının (tedbir nafakası) belirlenmesini isteyebilir. Haklı bir sebep olmadan evi terk eden eş için bu yol kural olarak açık değildir; bu durum boşanma davasında kusur değerlendirmesinde de dikkate alınabilir.
Tedbir nafakasında kusur aranır mı?
Yargıtay uygulamasında tedbir nafakası, boşanma davası süresince eşin ve çocukların geçimini sağlamaya yönelik geçici bir önlem olduğundan, tarafların kusur durumu araştırılmadan belirlenir. Yoksulluk nafakasından farklı olarak burada daha ağır kusurlu olmamak şartı aranmaz. Belirleyici olan; eşlerin gelirleri, giderleri, sosyal durumları ve çocukların ihtiyaçlarıdır.
Miktar nasıl belirlenir?
Mahkeme; tarafların maaş, kira ve diğer gelirlerini, malvarlıklarını, barınma giderlerini, çocukların yaş ve okul durumunu dikkate alır. Bu amaçla genellikle kolluk aracılığıyla sosyal ve ekonomik durum araştırması yaptırılır. Tedbir nafakası kural olarak dava tarihinden itibaren başlar ve boşanma kararı kesinleşinceye kadar devam eder.
Karar kesinleşince ne olur?
Boşanma kararının kesinleşmesiyle tedbir nafakası sona erer. Şartları varsa bu tarihten itibaren eş için yoksulluk nafakası (TMK m.175), çocuk için iştirak nafakası (TMK m.182) devam eder. Ödenmeyen tedbir nafakası için ilamlı icra takibi yapılabilir ve İcra ve İflas Kanunu m.344 uyarınca şikâyet üzerine tazyik hapsi gündeme gelebilir.
Önemli noktalar
Ayrı yaşamaya başlamadan önce tarafların ekonomik durumunu gösteren belgelerin derlenmesi faydalıdır. Nafaka türleri için aile ve boşanma hukuku, artırım için nafaka artırım davası içeriğine bakılabilir.
SIK SORULAN SORULAR
Sık sorulan sorular
Boşanma davası açıldıktan sonra evden ayrılmak sorun olur mu?
Hayır. Dava açıldıktan sonra eşlerin dava süresince ayrı yaşaması hukuka aykırı sayılmaz.
Tedbir nafakasında kusur önemli mi?
Kural olarak hayır. Tedbir nafakası kusur araştırılmadan, tarafların ekonomik durumuna göre belirlenir.
Dava açmadan ayrılan eş nafaka isteyebilir mi?
Ayrılmak için TMK m.197 kapsamında haklı bir sebep varsa mahkemeden tedbir nafakası istenebilir.
Tedbir nafakası ne zaman sona erer?
Boşanma kararının kesinleşmesiyle sona erer; şartları varsa yoksulluk veya iştirak nafakası devam eder.
İlgili içerikler
KAYNAKLAR
Başlıca kaynaklar
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m.169, m.175, m.182 ve m.197.
- 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu, m.344.
- Mevzuat Bilgi Sistemi — güncel kanun metinleri.