SİGORTA HUKUKU · HUKUKİ BİLGİLENDİRME

Trafik Kazasında Karşı Taraf Ödemezse Ne Yapılır? Sigortaya Başvuru, Güvence Hesabı, Dava ve Zamanaşımı

Karşı taraf zararı ödemezse ilk adım nedir?

Kazadan sonra karşı tarafın "ben öderim" deyip sonra ortadan kaybolması veya kusuru kabul etmemesi sık yaşanan bir durumdur. Kanun bu riski zorunlu trafik sigortasıyla karşılar. KTK m.91'e göre işletenlerin, KTK m.85'teki sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur. Bu nedenle zarar görenin ilk muhatabı çoğu zaman karşı tarafın kendisi değil, kusurlu aracın trafik sigortasıdır.

KTK m.97'ye göre zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Başvuruya kaza tespit tutanağı, araç ruhsatı, ehliyet, hasar fotoğrafları, ekspertiz raporu ve onarım faturası gibi belgeler eklenir. Tutanağın nasıl doldurulacağı trafik kazasında tutanak ve sigorta yazısında anlatılmıştır.

Sigorta şirketi ödemezse ne olur?

KTK m.97'ye göre sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir. Tahkim, uygulamada Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvuru anlamına gelir; başvuru şartları ve süreç Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvuru yazısında anlatılmıştır.

Sigortacının ödeme süresi de kanunda bellidir. KTK m.99'a göre sigortacılar, hak sahibinin genel şartlarda belirlenen belgeleri sigortacıya ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadır. Belgelerin hangi tarihte teslim edildiğini gösteren e-posta veya teslim tutanağının saklanması bu yüzden önemlidir. Kusur oranına itiraz edilecekse kusur raporuna itiraz yazısına bakılabilir.

Zarar sigorta limitini aşarsa

Trafik sigortası, her yıl belirlenen teminat limitleriyle sınırlıdır. Ağır yaralanmalı veya ölümlü kazalarda ya da pahalı araçlardaki hasarlarda zarar bu limiti aşabilir. Aşan kısım için KTK m.85'e göre motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, aracın işleteni sorumludur; araç bir teşebbüs adına işletiliyorsa işleten ve teşebbüs sahibi müştereken ve müteselsilen sorumlu olur. Uygulamada sürücü ile ruhsat sahibi (işleten) birlikte dava edilir. Araçtaki değer kaybı da istenebilen kalemlerdendir; ayrıntılar araç değer kaybı yazısındadır.

Karşı araç sigortasızsa ne olur?

Karşı aracın trafik sigortası yoksa veya kaçan araç tespit edilemiyorsa Güvence Hesabı devreye girer. 5684 s. K. m.14'e göre sigortalının tespit edilememesi durumunda kişiye gelen bedensel zararlar ile rizikonun meydana geldiği tarihte geçerli olan teminat tutarları dahilinde sigortasını yaptırmamış olanların neden olduğu bedensel zararlar için Güvence Hesabı'na başvurulabilir. Yani yaralanma ve ölüm hâlinde tedavi giderleri, iş göremezlik ve destekten yoksun kalma tazminatı bu hesaptan istenebilir.

Burada önemli bir ayrım vardır: Güvence Hesabı kanunda bedensel zararlar için öngörülmüştür; eşyaya gelecek zararların hesaptan karşılanması ayrıca Cumhurbaşkanı kararına bağlanmıştır. Bu nedenle sigortasız araçla çarpışmada yalnız aracınız hasar gördüyse, zararı kural olarak doğrudan sürücüden ve işletenden istemeniz gerekir. Kendi aracınızda kasko varsa, kasko şirketi hasarı ödeyip karşı tarafa rücu edebilir. Ölümlü kazalarda yakınların hakları için destekten yoksun kalma tazminatı yazısına bakılabilir.

Ne kadar sürede dava açılmalı?

KTK m.109'a göre motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yıl ve her hâlde kaza gününden başlayarak on yıl içinde zamanaşımına uğrar. Dava cezayı gerektiren bir fiilden doğar ve ceza kanunu bu fiil için daha uzun bir zamanaşımı öngörmüşse, bu süre maddi tazminat talepleri için de geçerlidir. Yaralanmalı kazalarda bu nedenle süre daha uzun olabilir. Aynı maddeye göre zamanaşımı tazminat yükümlüsüne karşı kesilirse sigortacıya karşı da kesilmiş olur.

Salihli'de trafik kazası davaları

Salihli'de trafik kazasından doğan tazminat davalarına asliye hukuk mahkemeleri bakar. Salihli Adalet Komisyonu'nun 2025 faaliyet raporuna göre maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle açılan tazminat davaları 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nde ortalama 457 günde, 4. Asliye Hukuk Mahkemesi'nde ortalama 196 günde sonuçlanmıştır. Bunlar ortalama sürelerdir; bilirkişi incelemesi gerektiren dosyalarda süre uzayabilir. Ayrıntılar için Salihli'de dava süreleri yazısına bakılabilir.

Önemli noktalar

Kaza anında karşı aracın plakası, sürücünün kimliği, ehliyet ve sigorta poliçe bilgileri mutlaka alınmalı, olay yerinin ve araçların fotoğrafları çekilmelidir. Sigortaya başvurunun yazılı yapıldığı ve belgelerin teslim tarihi ispatlanabilir olmalıdır. Karşı tarafın sözlü ödeme vaadine güvenip süreleri kaçırmamak, en sık yapılan hatanın önüne geçer.

İlgili içerikler