SİGORTA HUKUKU · TRAFİK KAZALARI · HUKUKİ BİLGİLENDİRME
Trafik Kazasından Sonra Kusur Raporuna Nasıl İtiraz Edilir?
KISACA
Kaza tespit tutanağındaki veya bilirkişi raporundaki kusur oranı kesin değildir; aksi her türlü delille ispat edilebilir. Sigorta sürecinde kusur oranına sigorta şirketine başvuruda, Sigorta Tahkim Komisyonunda veya mahkemede itiraz edilebilir. Mahkemeye sunulan bilirkişi raporuna ise rapor tebliğ edildikten sonra iki hafta içinde itiraz edilmelidir.
Kusur nereden belirlenir?
Trafik kazasında kusur oranı, kazanın türüne göre farklı belgelerle ortaya çıkar:
- Kaza tespit tutanağı: Yalnızca maddi hasarlı kazalarda sürücülerin birlikte doldurduğu tutanak veya kolluk tarafından düzenlenen tutanak.
- Sigorta şirketinin değerlendirmesi: Sigortacı, tutanak ve eklerine göre kusur oranını belirleyerek ödemeyi yapar.
- Bilirkişi raporu: Dava veya tahkim sürecinde mahkeme ya da hakem tarafından görevlendirilen trafik bilirkişisinin raporu.
Tutanağın hukuki değeri
Kaza tespit tutanağı önemli bir delil olmakla birlikte kesin delil değildir. Tutanakta yazılı kusur değerlendirmesinin aksi; kamera kayıtları, araç içi kamera görüntüleri, tanık anlatımları, kaza yeri fotoğrafları, araçlardaki hasarın konumu ve şekli gibi delillerle ispat edilebilir. Ayrıntılar için trafik kazasında tutanak, kusur ve sigorta içeriğine bakılabilir.
Sigorta sürecinde itiraz
Sigorta şirketinin belirlediği kusur oranına katılmıyorsanız, bu durumu yazılı başvurunuzda gerekçeleriyle belirtmeniz gerekir. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m.97 uyarınca dava veya tahkimden önce sigortacıya yazılı başvuru zorunludur. Sigortacının cevabı uyuşmazlık içerirse, Sigorta Tahkim Komisyonuna veya mahkemeye başvurulabilir. Bu süreçte kusur oranı, bağımsız bir bilirkişi tarafından yeniden değerlendirilir.
Bilirkişi raporuna itiraz
Hukuk davalarında bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilir ve taraflar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) m.281 uyarınca raporun tebliğinden itibaren iki hafta içinde rapordaki eksiklik veya belirsizliklerin tamamlanmasını, açıklığa kavuşturulmasını ya da yeni bilirkişi atanmasını isteyebilir. İtirazda; raporun kaza yerinin özelliklerini, hız ve mesafe hesaplarını, kamera kayıtlarını veya tanık anlatımlarını yeterince değerlendirmediği somut olarak gösterilmelidir.
Ceza davasında kusur
Yaralanmalı veya ölümlü kazalarda ceza soruşturması açılır ve kusur, bilirkişi veya Adli Tıp Kurumu trafik ihtisas birimleri tarafından belirlenir. Ceza davasındaki kusur değerlendirmesi hukuk davası için bağlayıcı olmamakla birlikte güçlü bir delildir. Bu nedenle ceza dosyasındaki raporlara da süresinde itiraz edilmelidir.
Salihli'de taksirle yaralama davaları: Taksirle yaralama davaları 5235 sayılı Kanun m.11 uyarınca asliye ceza mahkemesinde görülür. Salihli Adalet Komisyonu'nun 2025 faaliyet raporuna göre taksirle bir kişinin yaralanmasına neden olma davaları Salihli 1. Asliye Ceza Mahkemesi'nde ortalama 226 günde sonuçlanmıştır. Bu ortalama 2. Asliye Ceza Mahkemesi'nde 286, 3. Asliye Ceza Mahkemesi'nde 241, 4. Asliye Ceza Mahkemesi'nde 239, 5. Asliye Ceza Mahkemesi'nde 296 gündür. Ağır Ceza Mahkemesi'nin tablosunda yer alan taksirle ölüme ve yaralanmaya neden olma davalarının ortalaması ise 224 gündür. Rapordaki bu başlıklar yalnızca trafik kazalarını değil, taksirle işlenen tüm yaralama ve ölüm olaylarını kapsar. Adliyedeki diğer mahkemeler için Salihli Adliyesi'ndeki mahkemeler ve Salihli'de dava süreleri yazılarına bakılabilir.
Önemli delillerin korunması
- Kaza yeri ve araçların fotoğrafları ile video kayıtları.
- Çevredeki işyerleri veya trafik kameralarına ait kayıtlar (kısa sürede silinebilir).
- Tanıkların ad ve iletişim bilgileri.
- Araç içi kamera görüntüleri.
Sigortaya başvuru ve 15 günlük cevap süresi
Trafik sigortası kapsamındaki taleplerde ilk adım mahkeme değil, sigorta şirketine yazılı başvurudur (KTK m.97). KTK m.97'ye göre zarar gören, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunmak zorundadır. Sigorta kuruluşu başvuru tarihinden itibaren en geç on beş gün içinde yazılı cevap vermezse veya verilen cevap talebi karşılamazsa, zarar gören dava açabilir ya da Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurabilir. Başvuruda kusur oranına neden katılmadığınızı ve delillerinizi ayrıntılı olarak yazmanız, ilerideki süreçte de dosyanın temelini oluşturur. Tahkim yolu Sigorta Tahkim Komisyonuna başvuru yazısında anlatılmıştır.
Bilirkişi raporuna itirazda ek süre
Trafik bilirkişi raporları hız, mesafe ve görüş açısı hesaplarına dayanan teknik metinlerdir; iki haftada bunlara karşı ayrıntılı bir itiraz hazırlamak zor olabilir. HMK m.281'e göre bilirkişi raporuna karşı talebin bu süre içinde hazırlanmasının çok zor veya imkânsız olması ya da özel veya teknik bir çalışma gerektirmesi hâlinde, yine bu süre içinde mahkemeye başvuran tarafa, sürenin bitiminden itibaren işlemeye başlamak, bir defaya mahsus olmak ve iki haftayı geçmemek üzere ek süre verilebilir. Ek süre talebinin ilk iki haftalık süre dolmadan yapılması şarttır.
Kusur oranı tazminatı nasıl etkiler?
Kusur oranının önemi, tazminatın hesabında ortaya çıkar. TBK m.52'ye göre zarar gören, zararın doğmasında veya artmasında etkili olmuşsa hâkim tazminatı indirebilir veya tamamen kaldırabilir. Kusur oranı bu indirimin ölçüsü olarak kullanılabilir.
Örnek: Aracında 100.000 TL hasar oluşan bir sürücü, raporda %25 kusurlu, karşı taraf ise %75 kusurlu bulunmuş olsun. Bu durumda sürücü kural olarak hasarının %75'ini, yani 75.000 TL'yi karşı tarafın sigortasından isteyebilir. Kusur oranı %50-%50 olarak düzeltilirse alınabilecek tutar 50.000 TL'ye düşer; %0-%100 olarak düzeltilirse 100.000 TL'nin tamamı istenebilir. Bu nedenle kusur oranındaki her yüzde 25'lik fark, bu örnekte 25.000 TL anlamına gelir. Değer kaybı talepleri de aynı oran üzerinden hesaplanır (araç değer kaybı).
İtiraz dilekçesinde neler olmalı?
- Raporun hangi tespitine katılmadığınız (örneğin şerit değiştirme anı, hız tahmini, geçiş önceliği),
- Bu tespitin neden hatalı olduğunu gösteren somut deliller: kamera kayıtları, fotoğraflar, tanıklar, kaza yeri krokisi,
- Raporda değerlendirilmeyen veya eksik değerlendirilen deliller,
- Talebiniz: ek rapor alınması, bilirkişinin açıklama yapması veya yeni bir bilirkişi heyeti atanması.
Kamera kayıtları silinmeden: delil tespiti
Kaza anına ait kamera görüntüleri kusur tartışmasında belirleyici olabilir; ancak işyeri ve site kameralarının kayıtları birkaç gün veya hafta içinde üzerine yazılarak silinebilir. Henüz dava açılmamış olsa bile bu tür deliller güvence altına alınabilir. HMK m.400'e göre taraflardan her biri, ileride açacağı davada ileri süreceği bir vakıanın tespiti amacıyla keşif yapılması, bilirkişi incelemesi yaptırılması veya tanık ifadelerinin alınması gibi işlemlerin yapılmasını talep edebilir. Delilin hemen tespit edilmemesi hâlinde kaybolacağı veya ileri sürülmesinin önemli ölçüde zorlaşacağı ihtimali varsa hukuki yarar var sayılır.
Kusur raporuna itirazda süreler: özet tablo
Kusur tespitine itiraz, sigorta süreci, hukuk davası ve ceza davasında farklı kurallara bağlıdır:
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Sigortaya başvuru | Dava veya tahkimden önce yazılı başvuru; 15 gün içinde cevap | KTK m.97 |
| Bilirkişi raporuna itiraz | Tebliğden itibaren 2 hafta içinde eksiklik, açıklama veya yeni bilirkişi talebi | HMK m.281 |
| Ek süre | Hazırlanması çok zor veya teknik çalışma gerektiriyorsa ek süre verilebilir | HMK m.281 |
| Delil tespiti | Dava açılmadan önce de keşif, bilirkişi incelemesi veya tanık dinlenmesi istenebilir; hukuki yarar gerekir | HMK m.400 |
| Zarar görenin kusuru | Hâkim tazminatı indirebilir veya tamamen kaldırabilir | TBK m.52 |
Önemli noktalar
Kusur oranı, tazminatın ve değer kaybının miktarını doğrudan belirler. Değer kaybı talepleri için trafik kazasında araç değer kaybı, genel çerçeve için sigorta hukuku sayfasına bakılabilir.
SIK SORULAN SORULAR
Sık sorulan sorular
Kaza tespit tutanağı kesin delil midir?
Hayır. Önemli bir delildir ancak aksi kamera kaydı, tanık ve fotoğraf gibi delillerle ispat edilebilir.
Sigortanın belirlediği kusur oranına nasıl itiraz edilir?
Sigortacıya yazılı başvuruda gerekçeleriyle belirtilir; uyuşmazlık sürerse Sigorta Tahkim Komisyonuna veya mahkemeye gidilir.
Bilirkişi raporuna itiraz süresi nedir?
Hukuk davalarında raporun tebliğinden itibaren iki haftadır (HMK m.281).
Ceza davasındaki kusur raporu hukuk davasını bağlar mı?
Kural olarak bağlayıcı değildir; ancak güçlü bir delil olarak değerlendirilir.
Sigorta şirketi başvuruma cevap vermezse ne yapabilirim?
KTK m.97'ye göre sigorta kuruluşu başvuru tarihinden itibaren en geç on beş gün içinde yazılı cevap vermezse veya cevap talebi karşılamazsa dava açabilir ya da Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurabilirsiniz.
Bilirkişi raporuna itiraz için ek süre alabilir miyim?
Evet. HMK m.281'e göre itirazın hazırlanması çok zor ise veya teknik bir çalışma gerektiriyorsa, iki haftalık süre içinde başvurulması şartıyla bir defaya mahsus ve iki haftayı geçmemek üzere ek süre verilebilir.
Kusurluysam hiç tazminat alamaz mıyım?
Kusurunuz tazminatın tamamen ortadan kalkmasına değil, kural olarak indirilmesine yol açar. TBK m.52'ye göre zarar gören zararın doğmasında etkili olmuşsa hâkim tazminatı indirebilir veya tamamen kaldırabilir.
Kaza görüntüleri silinmeden nasıl korunur?
HMK m.400'e göre dava açılmadan önce de delil tespiti istenebilir. Delilin hemen tespit edilmezse kaybolacağı veya ileri sürülmesinin önemli ölçüde zorlaşacağı ihtimali varsa hukuki yarar var sayılır.
İlgili içerikler
KAYNAKLAR
Başlıca kaynaklar
- 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu, m.97.
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, m.281.
- 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu, m.30.
- 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu, m.97.
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, m.52.
- Salihli Adli Yargı İlk Derece Mahkemesi Adalet Komisyonu, 2025 Yılı Faaliyet Raporu, mahkemeler ve ortalama bitirilme süreleri.
- Mevzuat Bilgi Sistemi — güncel kanun metinleri.