GAYRİMENKUL HUKUKU · HUKUKİ BİLGİLENDİRME
Komşu Gürültü Yaparsa Ne Yapılır? Zabıta, Sulh Mahkemesi, Kiracının Tahliyesi ve Ceza
KISACA
Türk Medeni Kanunu m.737’ye göre komşular arasında hoş görülebilecek dereceyi aşan gürültü yasaktır; Kat Mülkiyeti Kanunu m.18 de kat maliklerine ve kiracılara birbirini rahatsız etmeme yükümlülüğü getirir. Gürültü anında kolluk veya belediye zabıtası, Kabahatler Kanunu m.36’ya göre idari para cezası verebilir. Sorun sürerse taşınmazın bulunduğu yer sulh hukuk mahkemesinden hâkimin müdahalesi istenebilir; karara uymayana para cezası verilir. Gürültü yapan kiracıysa ev sahibi otuz gün süreli ihtardan sonra sözleşmeyi feshedebilir. Sırf rahatsız etmek için ısrarla gürültü yapmak TCK m.123’e göre suçtur.
Komşunun gürültü yapması hukuken nasıl değerlendirilir?
Apartmanda gece geç saatlere kadar yüksek sesle müzik, sürekli tadilat sesi, havlayan köpek, bağırış veya mobilya sürükleme gibi durumlar en sık yaşanan komşuluk sorunlarındandır. Hukuk, belirli ölçüde gürültüyü komşuluğun doğal sonucu olarak kabul eder; ancak hoş görülebilecek sınırı aşan rahatsızlıklara karşı birden fazla yol tanır.
Türk Medeni Kanunu m.737’ye göre herkes, taşınmaz mülkiyetinden doğan yetkileri kullanırken komşularını olumsuz şekilde etkileyecek taşkınlıktan kaçınmakla yükümlüdür. Özellikle taşınmazın durumuna, niteliğine ve yerel âdete göre komşular arasında hoş görülebilecek dereceyi aşan gürültü veya sarsıntı yaparak rahatsızlık vermek yasaktır.
Apartmanda özel kural: Kat Mülkiyeti Kanunu m.18
Kat Mülkiyeti Kanunu m.18’e göre kat malikleri, gerek bağımsız bölümlerini gerek eklentileri ve ortak yerleri kullanırken doğruluk kurallarına uymak, özellikle birbirini rahatsız etmemek, birbirinin haklarını çiğnememek ve yönetim planı hükümlerine uymakla karşılıklı olarak yükümlüdür. Aynı madde bu yükümlülüğü kiracılara ve bağımsız bölümden devamlı olarak faydalanan diğer kişilere de uygular. Yani gürültü yapan kişi kiracı olsa bile Kat Mülkiyeti Kanunu’ndaki yollar kullanılabilir.
Yönetim planında gürültüye ilişkin saat kuralları (örneğin tadilat saatleri) varsa bunlar da bağlayıcıdır. Ortak alanların kullanımıyla ilgili diğer kurallar apartmanda ortak alan kullanımı yazısında anlatılmıştır.
İlk adım: kolluk veya zabıtaya şikâyet
Kabahatler Kanunu m.36/1’e göre başkalarının huzur ve sükûnunu bozacak şekilde gürültüye neden olan kişiye idari para cezası verilir. Kanunda bu ceza elli Türk lirası olarak yazılmıştır; ancak Kabahatler Kanunu m.17/7’ye göre idari para cezaları her takvim yılı başından geçerli olmak üzere yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanır. Bu nedenle uygulanan tutar her yıl değişir. Fiil bir ticari işletmenin faaliyeti çerçevesinde işlenirse ceza işletme sahibine verilir ve daha yüksektir (m.36/2).
Kanunun 36/3 maddesine göre bu kabahat dolayısıyla idari para cezasına kolluk veya belediye zabıta görevlileri karar verir. Gürültü sırasında 155 (polis) veya jandarma aranarak tutanak tutulması, ileride başvurulacak diğer yollar bakımından da delil oluşturur.
Sulh hukuk mahkemesinden hâkimin müdahalesi
Kat Mülkiyeti Kanunu m.33’e göre kat maliklerinden birinin veya onun dairesinden kira sözleşmesi ya da başka bir sebeple devamlı olarak faydalanan kişinin borç ve yükümlerini yerine getirmemesi yüzünden zarar gören kat maliki, anagayrimenkulün bulunduğu yerin sulh mahkemesine başvurarak hâkimin müdahalesini isteyebilir. Hâkim ilgilileri dinledikten sonra derhâl kararını verir ve kararın kısa bir süre içinde yerine getirilmesini ister.
Belirlenen süre içinde hâkimin kararını yerine getirmeyenlere aynı mahkemece idari para cezası verilir (m.33/3). Salihli’deki sulh hukuk mahkemeleri hakkında bilgi Salihli Sulh Hukuk Mahkemesi sayfasındadır.
| Yol | Nereye? | Sonuç | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Kolluk veya zabıtaya şikâyet | Polis, jandarma, belediye zabıtası | İdari para cezası | Kabahatler K. m.36 |
| Hâkimin müdahalesi | Taşınmazın bulunduğu yer sulh hukuk mahkemesi | Gürültünün durdurulması emri; uyulmazsa idari para cezası | KMK m.33 |
| Kiraya verene bildirim | Ev sahibi | 30 gün süreli ihtar; devam ederse fesih ve tahliye | TBK m.316 |
| Suç duyurusu | Cumhuriyet başsavcılığı | Sırf rahatsız etmek için ısrarla gürültüde 3 ay – 1 yıl hapis | TCK m.123 |
| Bağımsız bölümün devri davası | Mahkeme | Hayatı çekilmez kılan malikin dairesinin diğer maliklere devri | KMK m.25 |
Gürültü yapan kiracıysa: ev sahibinin fesih hakkı
TBK m.316’ya göre kiracı, kiralananı sözleşmeye uygun olarak özenle kullanmak ve kiralananın bulunduğu taşınmazda oturan kişiler ile komşulara gerekli saygıyı göstermekle yükümlüdür. Kiracının bu yükümlülüğe aykırı davranması durumunda kiraya veren, konut ve çatılı işyeri kirasında en az otuz gün süre vererek aykırılığın giderilmesi, aksi takdirde sözleşmeyi feshedeceği konusunda yazılı bir ihtarda bulunur.
Bu nedenle rahatsız olan komşunun, gürültü yapan kiracının ev sahibine yazılı olarak bilgi vermesi ve elindeki tutanakları paylaşması, ev sahibinin bu yola başvurmasını kolaylaştırır. Kiracının tahliyesine ilişkin diğer yollar kiracı nasıl çıkarılır yazısında anlatılmıştır.
Kasıtlı ve ısrarlı gürültü: suç olabilir
Gürültü bilerek ve sırf rahatsız etmek amacıyla yapılıyorsa ceza hukuku da devreye girer. TCK m.123’e göre sırf huzur ve sükûnunu bozmak maksadıyla bir kimseye ısrarla gürültü yapılması hâlinde, mağdurun şikâyeti üzerine faile üç aydan bir yıla kadar hapis cezası verilir. Duvara vurmak, kasıtlı olarak tavana ses yapmak veya bir tartışmanın ardından bilerek gürültü yapmak bu kapsamda değerlendirilebilir. Şikâyet süresi, fiil ve failin öğrenilmesinden itibaren altı aydır.
En ağır yol: dairenin devri davası
Kat Mülkiyeti Kanunu m.25’e göre kat maliklerinden biri kendisine düşen borçları ve yükümleri yerine getirmemek suretiyle diğer kat maliklerinin haklarını onlar için çekilmez hâle gelecek derecede ihlal ederse, diğer kat malikleri o kat malikinin bağımsız bölümü üzerindeki mülkiyet hakkının kendilerine devredilmesini hâkimden isteyebilirler. Bu dava için kat maliklerinin sayı ve arsa payı çoğunluğuyla karar alınması ve dairenin değerinin ödenmesi gerekir. Bu, ancak diğer yolların sonuç vermediği istisnai durumlar içindir.
Delil toplama
- Kolluk veya zabıta tutanakları,
- Gürültünün tarih ve saatini gösteren ses ve video kayıtları,
- Diğer komşuların tanıklığı,
- Yöneticiye ve ev sahibine yapılan yazılı bildirimler,
- Apartman yönetim planı ve kat malikleri kurulu kararları.
Kendi dairenizden kaydedilen ortam sesi ile başkalarının özel konuşmalarının gizlice kaydedilmesi farklıdır; ikincisi suç oluşturabilir. Bu konu gizli ses kaydı suç mu yazısında anlatılmıştır.
Önemli noktalar
- Komşular arasında hoş görülebilecek dereceyi aşan gürültü TMK m.737’ye göre yasaktır.
- Kat Mülkiyeti Kanunu’ndaki yükümlülükler kiracılar için de geçerlidir.
- Kolluk veya zabıta, gürültü yapana idari para cezası verebilir; tutarı her yıl yeniden değerlenir.
- Sulh hukuk mahkemesinden hâkimin müdahalesi istenebilir; karara uymayana para cezası verilir.
- Kiracı gürültü yapıyorsa ev sahibi 30 gün süreli ihtar sonrası sözleşmeyi feshedebilir.
- Sırf rahatsız etmek için ısrarla gürültü yapmak TCK m.123’e göre suçtur.
SIK SORULAN SORULAR
Sık sorulan sorular
Komşu gürültü yapıyor, polisi arayabilir miyim?
Evet. Kabahatler Kanunu m.36’ya göre başkalarının huzurunu bozacak şekilde gürültü yapana kolluk veya belediye zabıtası idari para cezası verebilir.
Gürültü cezası ne kadar?
Kabahatler Kanunu m.36’da tutar elli Türk lirası olarak yazılıdır; ancak m.17/7’ye göre idari para cezaları her yıl yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanır. Ticari işletmelerde ceza daha yüksektir.
Gürültü yapan komşu için mahkemeye başvurulabilir mi?
Kat Mülkiyeti Kanunu m.33’e göre zarar gören kat maliki, taşınmazın bulunduğu yer sulh mahkemesine başvurarak hâkimin müdahalesini isteyebilir; karara uymayana idari para cezası verilir.
Gürültü yapan kiracı evden çıkarılabilir mi?
TBK m.316’ya göre kiracı komşulara saygı göstermekle yükümlüdür. Ev sahibi en az otuz gün süre veren yazılı ihtara rağmen aykırılık sürerse sözleşmeyi feshedebilir.
Kasıtlı gürültü suç mu?
TCK m.123’e göre sırf huzur ve sükûnunu bozmak maksadıyla bir kimseye ısrarla gürültü yapılması, şikâyet üzerine üç aydan bir yıla kadar hapis cezası gerektirir.
Apartman kuralları kiracıyı da bağlar mı?
Evet. Kat Mülkiyeti Kanunu m.18’e göre kat maliklerinin yükümlülükleri kiracılara ve bağımsız bölümden devamlı faydalananlara da uygulanır.
İlgili içerikler
KAYNAKLAR
Başlıca kaynaklar
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m.737.
- 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu, m.18, m.25 ve m.33.
- 5326 sayılı Kabahatler Kanunu, m.17 ve m.36.
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, m.316.
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, m.123.
- Mevzuat Bilgi Sistemi — güncel kanun metinleri.