ERÇAKIRHUKUK BÜROSU0553 321 85 93
← Hukuki içeriklere dön

İCRA HUKUKU · SOSYAL GÜVENLİK · HUKUKİ BİLGİLENDİRME

Emekli Maaşına Haciz Konulabilir mi? Muvafakat ve Nafaka İstisnası

Yazar ve içerik sorumlusu: · Erçakır Hukuk Bürosu, Salihli/Manisa
Yayın tarihi: 08.10.2026 · Son güncelleme: 11.11.2026 · 8 dk okuma

KISACA

SGK'dan alınan emekli aylığı, gelir ve ödenekler kural olarak haczedilemez (5510 sayılı Kanun m.93). İki istisna vardır: SGK'nın kendi prim alacakları ve nafaka borçları. Bunların dışındaki bir borç için haciz talebi, borçlunun muvafakati yoksa icra müdürü tarafından reddedilir. Buna rağmen haciz konulmuşsa, öğrenmeden itibaren yedi gün içinde icra mahkemesine şikâyet edilebilir. Bankanın kredi sözleşmesindeki rızaya dayanarak koyduğu bloke ise icra haczinden farklı bir işlemdir.

Maaş günü hesaba eksik para yattı

Yıllarca çalışıp emekli olmuş biri, bir kredi kartı ya da tüketici kredisi borcunu ödeyememiştir. Bir ay emekli maaşı hesaba eksik yatar; bankadan ya da icra dairesinden gelen yazıda maaşına haciz konulduğu bildirilir. İlk akla gelen soru şudur: "Emekli maaşına haciz konulabilir mi, kanun buna izin veriyor mu?"

Cevap, borcun türüne ve borçlunun bu hacze onay verip vermediğine bağlıdır. Ama başlangıç noktası nettir: kanun, emekli aylığını kural olarak haciz dışında tutar.

Kural: haczedilemez

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu m.93'e göre sigortalılar ve hak sahiplerinin gelir, aylık ve ödenekleri devir ve temlik edilemez. Aynı maddenin devamı haciz yasağını getirir: gelir, aylık ve ödenekler; 88 inci maddeye göre takip ve tahsili gereken alacaklar ile nafaka borçları dışında haczedilemez.

Bu koruma yalnızca yaşlılık aylığı için değil, SGK'nın bu Kanun kapsamında bağladığı gelir, aylık ve ödenekler için geçerlidir. Örneğin eşi vefat eden kişiye bağlanan ölüm aylığı da bu kapsamdadır.

İki istisna

SGK'nın kendi alacakları

Kanunun saydığı ilk istisna, 88. maddeye göre takip edilen alacaklardır. Bunlar Kurumun prim ve benzeri alacaklarıdır. Örneğin geçmişte kendi işyeri olan bir emeklinin ödenmemiş prim borcu varsa, Kurum bu alacağı aylıktan tahsil edebilir.

Nafaka borçları

İkinci istisna nafakadır. Boşanma kararıyla bağlanan iştirak veya yoksulluk nafakasını ödemeyen bir emeklinin aylığına, nafaka alacağı için haciz konulabilir. Nafaka alacaklısı için bu, en güvenilir tahsil yollarından biridir. Nafakanın ödenmemesinin diğer sonuçları için nafaka ödemeyen eşe hapis cezası yazısına bakılabilir.

Muvafakat: borçlu onay verirse

Bu konudaki en önemli ayrıntı, 2009 yılında m.93'e eklenen cümledir: bu fıkraya göre haczi yasaklanan gelir, aylık ve ödeneklerin haczedilmesine ilişkin talepler, borçlunun muvafakati bulunmaması hâlinde, icra müdürü tarafından reddedilir.

Bu cümleden iki sonuç çıkar. Birincisi, icra müdürü korumayı kendiliğinden uygulamak zorundadır; borçlunun itirazını beklemeden haciz talebini reddeder. İkincisi, borçlu açıkça onay verirse haciz mümkün hale gelir.

Muvafakatin ne zaman ve hangi şekilde verilmesi gerektiğini Kanun ayrıca düzenlemez. İcra ve İflas Kanunu'ndaki genel bir kural da burada uygulanır: İİK m.83/a'ya göre 82 ve 83 üncü maddelerde yazılı mal ve hakların haczolunabileceğine dair önceden yapılan anlaşmalar muteber değildir. İİK m.83 ise tekaüt maaşlarını kısmen haczi caiz şeyler arasında sayar. Bu nedenle özellikle kredi sözleşmelerine önceden konulmuş "emekli maaşımın haczine muvafakat ediyorum" türü maddelerin etkisi, her somut olayda ayrıca değerlendirilmesi gereken bir konudur. Takip sırasında icra dairesinde verilen açık bir muvafakat ise bu tartışmadan farklıdır.

Bu yüzden emekli bir borçlunun, icra dairesinde ya da alacaklıyla yaptığı bir görüşmede "maaşımdan kesilsin" anlamına gelecek bir beyana imza atmadan önce bunun sonucunu iyi düşünmesi gerekir. Verilen muvafakat, kanunun tanıdığı korumadan vazgeçmek anlamına gelir.

Banka blokesi icra haczinden farklıdır

Emekli aylığının icra müdürlüğü aracılığıyla haczedilmesi ile bankanın, kredi sözleşmesinde verilen onay ve rıza talimatlarına dayanarak aylığın yattığı hesaba doğrudan bloke koyması farklı işlemlerdir. 5510 sayılı Kanun m.93'teki haciz yasağı icra yoluyla yapılan haczi düzenler; bankanın kredi sözleşmesinde verilen hapis, takas, mahsup ve benzeri onay ve rıza talimatlarına dayanarak aylığa bloke koyması ise sözleşmeye dayalı bir işlemdir. Bu nedenle böyle bir blokenin hukuka uygunluğu, verilen rızanın açıklığına ve kapsamına göre somut olayda değerlendirilir.

Bununla birlikte rızanın açık ve anlaşılır olup olmadığı, hangi borç ve hangi hesap için verildiği ve blokenin bu kapsamla sınırlı kalıp kalmadığı somut olayda ayrıca incelenir. Bankayla uyuşmazlık hâlinde, kanunda belirlenen parasal sınırın altındaki uyuşmazlıklarda tüketici hakem heyetine, bu sınırın üzerindekilerde ise arabuluculuk şartı da gözetilerek tüketici mahkemesine başvurulabilir (6502 sayılı Kanun m.68 ve m.73/A).

Haciz konulduysa ne yapılmalı?

Muvafakat olmadan emekli aylığına haciz konulmuşsa, bu kanuna aykırı bir icra işlemidir. Buna karşı başvurulacak yol İİK m.16'daki şikâyettir: şikâyet bu muamelelerin öğrenildiği tarihten yedi gün içinde yapılır. Şikâyet icra mahkemesine yapılır ve kabul edilirse İİK m.17'ye göre şikâyet olunan muamele ya bozulur, yahut düzeltilir.

Yedi günlük süre, haciz yazısının ya da maaştan kesinti yapıldığının öğrenildiği tarihten başlar. Bu nedenle maaşta beklenmedik bir kesinti fark edildiğinde, vakit kaybetmeden icra dosyasının numarası öğrenilmeli ve haczin dayanağı kontrol edilmelidir. Şikâyette, aylığın SGK'dan bağlanan bir emekli aylığı olduğunu gösteren belge ile icra dosyasındaki haciz yazısının örneği sunulmalıdır. Dosyada borçluya ait bir muvafakat beyanı bulunup bulunmadığı da şikâyetten önce kontrol edilmelidir; çünkü sonucu doğrudan bu belirler.

Salihli'de şikâyet: Haciz yazısı Salihli'deki bir icra dairesinden gönderilmişse şikâyet Salihli İcra Hukuk Mahkemesi'ne yapılır. Salihli Adalet Komisyonu'nun 2025 faaliyet raporuna göre bu mahkemede icra memuru işlemine karşı şikâyet dosyaları ortalama 79 günde sonuçlanmıştır. Rapordaki bu başlık, maaş haczine ilişkin şikâyetlerin yanında icra dairesinin diğer işlemlerine karşı yapılan şikâyetleri de kapsar. Eşin borcu nedeniyle evde yapılan hacizler için eşin borcu için eve haciz, adliyedeki diğer mahkemeler için Salihli Adliyesi'ndeki mahkemeler ve Salihli'de dava süreleri yazılarına bakılabilir.

Üç örnekle tablo

Birinci örnek: Emekli bir kişi hakkında kredi kartı borcu nedeniyle icra takibi başlatılmış, alacaklı banka emekli aylığına haciz konulmasını istemiştir. Borçlunun dosyada bir muvafakati yoktur. Bu durumda m.93 gereği icra müdürünün talebi reddetmesi gerekir. Talep buna rağmen kabul edilip kesinti başlamışsa, şikâyet yoluyla haczin kaldırılması istenebilir.

İkinci örnek: Boşanmış bir emeklinin çocuğu için bağlanan iştirak nafakası aylardır ödenmemektedir. Nafaka alacaklısı icra takibi başlatır ve emekli aylığına haciz konulmasını ister. Kanun nafaka borçlarını açıkça istisna tuttuğu için bu haciz mümkündür ve borçlunun muvafakati aranmaz.

Üçüncü örnek: Borçlu, icra dairesinde borcunu taksitle ödemek için alacaklıyla anlaşmış ve bu kapsamda emekli aylığından belirli bir tutarın kesilmesine yazılı olarak onay vermiştir. Bu durumda borçlunun açık muvafakati bulunduğundan haciz mümkün hale gelir. Bu tür bir onay verilmeden önce, kesilecek tutarın borçlunun geçimini sürdürebileceği bir düzeyde kalıp kalmadığı mutlaka hesaplanmalıdır.

Sık karıştırılan durumlar

Takibin başında borca itiraz edilip edilmeyeceği ayrı bir değerlendirmedir; bunun için icra takibine itiraz yazısına bakılabilir.

Emekli aylığı ve ücret haczi: karşılaştırma tablosu

Emekli aylığı ile çalışma karşılığı alınan ücret farklı kurallara tabidir:

Emekli aylığı ve ücret haczinde kurallar
KonuKuralDayanak
Emekli aylığı (kural)Kurum alacakları ve nafaka borçları dışında haczedilemez5510 s. K. m.93
Muvafakat yoksaHaczi yasaklanan aylıklara ilişkin talepler icra müdürü tarafından reddedilir5510 s. K. m.93
Devir ve temlikGelir, aylık ve ödenekler devir ve temlik edilemez5510 s. K. m.93
Çalışma karşılığı ücretGeçim için gerekli miktar ayrıldıktan sonra, en az dörtte biri haczedilebilirİİK m.83
Önceden verilen izinHaczedilemeyen mal ve hakların haczine dair önceden yapılan anlaşmalar geçersizdirİİK m.83/a
Kanuna aykırı hacizÖğrenmeden itibaren 7 gün içinde icra mahkemesine şikâyetİİK m.16

SIK SORULAN SORULAR

Sık sorulan sorular

Kredi kartı borcu için emekli maaşına haciz konulabilir mi?

Borçlunun muvafakati olmadıkça hayır. 5510 sayılı Kanun m.93'e göre emekli aylığı, SGK alacakları ve nafaka dışında haczedilemez; bu dışındaki haciz talepleri icra müdürünce reddedilir.

Nafaka için emekli maaşına haciz konulur mu?

Evet. Kanun, haciz yasağının dışında nafaka borçlarını açıkça sayar.

Muvafakat vermezsem ne olur?

Haciz talebi icra müdürü tarafından reddedilir. Muvafakat, kanunun tanıdığı korumadan vazgeçmek anlamına geldiği için verilmeden önce sonucu iyi düşünülmelidir.

Emekli maaşıma haciz konuldu, ne yapmalıyım?

Muvafakatiniz yoksa, hacizden haberdar olduğunuz tarihten itibaren yedi gün içinde icra mahkemesine şikâyette bulunabilirsiniz (İİK m.16).

İcra dairesinde taksit için maaşımdan kesinti yapılmasına onay verdim, geri dönebilir miyim?

Açıkça verilmiş bir muvafakat, Kanunun aradığı onay niteliğindedir. Bu nedenle muvafakat vermeden önce kesinti tutarının geçiminizi sürdürmenize izin verip vermediği hesaplanmalı, verilmiş bir onayın sonuçları ise somut dosyaya göre ayrıca değerlendirilmelidir.

Banka emekli maaşıma bloke koyabilir mi?

Banka blokesi icra haczinden farklıdır. 5510 sayılı Kanun m.93'teki haciz yasağı icra yoluyla yapılan haczi düzenler; bankanın kredi sözleşmesinde verilen hapis, takas, mahsup ve benzeri onay ve rıza talimatlarına dayanarak aylığa bloke koyması ise sözleşmeye dayalı bir işlemdir; rızanın açıklığı ve kapsamı somut olayda ayrıca incelenir.

Dul ve yetim aylığı da korunuyor mu?

Evet. 5510 sayılı Kanun m.93, sigortalıların yanında hak sahiplerine bağlanan gelir ve aylıkları da kapsar.

Emekli olup çalıştığım işten aldığım maaş korunur mu?

Hayır, bu ücret emekli aylığı değildir. Çalışma karşılığı alınan ücret, İİK m.83'e göre kısmen haczedilebilir.

İlgili içerikler

KAYNAKLAR

Başlıca kaynaklar