GAYRİMENKUL HUKUKU · RESMÎ VERİLER

Salihli Kadastro Mahkemesi: Görevi, Dava Açma Süresi ve 2025 Verileri

Salihli Kadastro Mahkemesi nerede?

Salihli Adli Yargı İlk Derece Mahkemesi Adalet Komisyonu'nun 2025 faaliyet raporundaki yerleşim tablosuna göre Salihli Kadastro Mahkemesi, adliyenin Eskicami Mahallesi 23. Sokak No:11'deki ek hizmet binasındadır. Aynı binada iş mahkemesi, icra mahkemeleri ve icra müdürlüğü de bulunur. Raporun personel tablosunda kadastro mahkemesinde üç personel görev yaptığı görülmektedir. Asliye hukuk ve sulh hukuk mahkemeleri ise Şehitler Mahallesi'ndeki ana binadadır. Kadastro mahkemesinin yargı çevresi Salihli ile sınırlı olmayabilir; Demirci, Kula ve Selendi adliyelerinde kadastro mahkemesi bulunmadığından bu ilçelerdeki kadastro uyuşmazlıklarının hangi mahkemede görüleceği yargı çevresine ilişkin kurul kararına göre belirlenir ve dava açılmadan önce teyit edilmelidir.

Kadastro mahkemesi, kadastro çalışmalarından doğan uyuşmazlıklar için kurulmuş özel bir mahkemedir. Bir bölgede kadastro çalışması yapılırken ya da tamamlandıktan sonraki askı süresinde ortaya çıkan mülkiyet ve sınır uyuşmazlıkları bu mahkemede görülür. Kadastrosu kesinleşmiş bir taşınmaza ilişkin sonraki davalar ise kural olarak genel mahkemelere, yani asliye hukuk mahkemesine gider. Raporda Salihli 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin en sık dava türleri arasında da kadastro tespitine itiraz davaları yer almaktadır.

Kadastro mahkemesi hangi davalara bakar?

3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 25. maddesine göre kadastro mahkemesi; taşınmaz mal mülkiyetine ve sınırlı ayni haklara, tapuya tescil veya şerh edilecek haklara, sınır ve ölçü uyuşmazlıklarına, kadastroya ve tapu sicilini ilgilendiren benzeri davalara ve özel kanunlarla kendisine verilen işlere bakar. Mahkeme kadastroyla ilgili veraset uyuşmazlıklarını da çözebilir ve istek üzerine veraset belgesi verebilir.

Kanun'un 26. maddesi mahkemenin inceleyeceği dosyaları dört grupta sayar.

Kadastro mahkemesi, yalnız kadastro işlerine özgü olmak üzere, velisi veya vasisi bulunmayan küçüklere ve kısıtlılara kayyım da atayabilir. Bu düzenleme, mirasçılar arasında küçük çocuk bulunan dosyalarda yargılamanın ayrı bir vesayet işlemi beklenmeden yürümesini sağlar. Aynı madde, mahkemeye tutanağı düzenlenen taşınmazlar hakkında ihtiyati tedbir kararı verme yetkisi de tanır.

Askı ilanı ve 30 günlük dava süresi

Kadastro sürecinin en önemli anı askı ilanıdır. 3402 sayılı Kanun'un 11. maddesine göre kadastro müdürü, tespitlere dayanarak askı cetvellerini düzenler; bu cetvelleri ve pafta örneklerini müdürlükte ve muhtarın çalışma yerinde 30 gün süreyle ilan ettirir ve itirazı olanların bu süre içinde kadastro mahkemesinde dava açabileceklerini belirtir. Aynı maddeye göre bu ilanlar ilgili kişilere şahsen tebliğ edilmiş sayılır. Yani taşınmaz sahibine ayrıca tebligat gönderilmez; ilanı takip etmek ilgilinin kendisine düşer.

Kanun'un 12. maddesine göre 30 günlük ilan süresi geçtikten sonra dava açılmayan kadastro tutanaklarına ait sınırlandırma ve tespitler kesinleşir. Kesinleşen tutanakların kesinleştiği tarihten itibaren on yıl geçtikten sonra, kadastrodan önceki hukuki sebeplere dayanarak itiraz olunamaz ve dava açılamaz. Bu iki süre, kadastroda hak kaybını önlemek için bilinmesi gereken en önemli sınırlardır. Ayrıntılı anlatım için kadastro tespitine itiraz yazısına bakılabilir.

Tapusuz arazi kadastroda kimin adına yazılır?

Kadastro uyuşmazlıklarının önemli bir bölümü, tapuda kayıtlı olmayan araziler hakkındadır. 3402 sayılı Kanun'un 14. maddesine göre tapuda kayıtlı olmayan ve aynı çalışma alanı içinde bulunan, toplam yüzölçümü sulu toprakta 40, kuru toprakta 100 dönüme kadar olan taşınmazlar, çekişmesiz ve aralıksız en az yirmi yıldan beri malik sıfatıyla zilyetliğini belgelerle veya bilirkişi ya da tanık beyanlarıyla ispat eden zilyedi adına tespit edilir. Sulu ve kuru arazi ayrımı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu'na göre yapılır.

Bu nedenle kadastro ekibi bir köye geldiğinde, uzun süredir kullanılan ama tapusu olmayan bir tarlanın kimin adına yazılacağı çoğu zaman tanık beyanlarına bağlıdır. Tespit beklenenden farklı çıkarsa askı ilanındaki 30 günlük süre içinde kadastro mahkemesinde dava açmak gerekir. Raporda tapusuz taşınmaz tescili davalarının Salihli Kadastro Mahkemesi'nde ortalama 651 gün sürdüğü görülmektedir.

2025'te Salihli Kadastro Mahkemesi'nde davalar ne kadar sürdü?

Tabloda dikkat çeken 4.180 günlük ortalama, yaklaşık on bir buçuk yıla karşılık gelir ve uzun süredir bekleyen eski kadastro dosyalarının 2025'te karara bağlandığını gösterir. Tespite itiraz davaları ortalama 484 gün, tapusuz taşınmazın tescili davaları ise 651 gün sürmüştür. Bu davalarda keşif yapılır, yerel bilirkişi ve tanıklar dinlenir, eski tapu ve vergi kayıtları getirtilir. Tapusuz bir arazinin zilyetlik yoluyla tescili için tapusuz tarlaya zilyetlikle tapu alma yazısına bakılabilir.

Mahkemenin iş yükü

Raporda temizlenme oranı, biten davaların yeni açılan davalara bölünüp 100 ile çarpılmasıyla hesaplanır. Kadastro mahkemesi 2025 yılında gelen dosyanın bir buçuk katından fazlasını karara bağlamıştır; bir önceki yıl bu oran yüzde 67'de kalmış, yani bekleyen dosya sayısı artmıştı. Gelen dosya sayısı, Salihli'deki diğer hukuk mahkemelerine göre oldukça düşüktür. Bir bölgede yeni bir kadastro veya orman kadastrosu çalışması yapıldığında askı ilanlarıyla birlikte dava sayısı artabilir; bu nedenle askı ilanı dönemleri taşınmaz sahipleri için takip edilmesi gereken dönemlerdir.

Kadastro davasında nelere dikkat edilmeli?

• Askı ilanını takip edin: İlan, muhtarlıkta ve kadastro müdürlüğünde yapılır ve şahsen tebliğ yerine geçer. 30 gün kaçırılırsa tespit kesinleşir.
• Eski belgeleri toplayın: Eski tapu kayıtları, vergi kayıtları, satış senetleri ve zilyetliği gösteren belgeler davanın temelidir.
• Tanıkları önceden belirleyin: Taşınmazın kimin kullanımında olduğunu bilen komşu ve köy sakinleri keşifte dinlenir.
• Orman sınırındaki arazilere dikkat edin: Orman kadastrosuna itiraz davaları raporda ayrı bir dava türü olarak yer alır ve 2025'te ortalama 140 günde sonuçlanmıştır. Orman sınırına yakın arazilerde tespit tutanakları ayrıca kontrol edilmelidir.
• Mirasçılar birlikte hareket etsin: Tespit ölmüş bir kişi adına yapılmışsa mirasçıların davada birlikte yer alması ve mirasçılık durumunun belgelenmesi gerekir; kadastro mahkemesi bu konudaki uyuşmazlıkları da çözebilir.
• On yıllık sınırı unutmayın: Kesinleşmeden itibaren on yıl geçtikten sonra kadastro öncesi sebeplere dayanılamaz.

Önemli noktalar

• Salihli Kadastro Mahkemesi adliyenin ek hizmet binasındadır.
• Kadastro tespitine itiraz, askı ilanının 30 günlük süresi içinde kadastro mahkemesinde dava açılarak yapılır.
• Askı ilanı şahsen tebliğ edilmiş sayılır; ayrıca bildirim beklenmemelidir.
• Kesinleşmeden on yıl sonra kadastro öncesi sebeplere dayanılarak dava açılamaz.
• 2025'te tespite itiraz davaları ortalama 484 günde sonuçlanmıştır.

İlgili içerikler