İDARE HUKUKU · HUKUKİ BİLGİLENDİRME
Memur Disiplin Cezasına İtiraz ve Dava Süresi
KISACA
Devlet memurlarına verilen disiplin cezalarına karşı, cezanın tebliğinden itibaren yedi gün içinde disiplin kuruluna itiraz edilebilir (657 sayılı Kanun m.135). Uyarma ve kınama dahil tüm disiplin cezalarına karşı idare mahkemesinde iptal davası açılabilir. Savunma alınmadan disiplin cezası verilemez.
Hukuki dayanak
Devlet memurlarının disiplin cezaları 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu m.124–135'te düzenlenmiştir. Kanun m.125'te disiplin cezalarını; uyarma, kınama, aylıktan kesme, kademe ilerlemesinin durdurulması ve devlet memurluğundan çıkarma olarak sayar. Anayasa m.129 uyarınca disiplin kararları yargı denetimi dışında bırakılamaz.
Savunma hakkı
657 sayılı Kanun m.130 uyarınca memur hakkında, savunması alınmadan disiplin cezası verilemez. Soruşturmayı yapan amir veya kurul tarafından savunma için verilecek süre yedi günden az olamaz. Süresi içinde savunma vermeyen memur, savunma hakkından vazgeçmiş sayılır. Savunmada, isnat edilen eylemin gerçekleşmediği, delillerin yetersizliği veya eylemin disiplin suçu oluşturmadığı ayrıntılı olarak açıklanmalıdır.
Zamanaşımı
657 sayılı Kanun m.127 uyarınca disiplin cezasını gerektiren eylemin öğrenilmesinden itibaren; uyarma, kınama, aylıktan kesme ve kademe ilerlemesinin durdurulması cezalarında bir ay, devlet memurluğundan çıkarma cezasında altı ay içinde soruşturmaya başlanmazsa disiplin cezası verme yetkisi zamanaşımına uğrar. Kanun, soruşturmaya başlandıktan sonra cezanın verilmesi için de ayrıca süreler öngörmüştür.
Disiplin kuruluna itiraz
657 sayılı Kanun m.135 uyarınca disiplin amirlerince verilen uyarma, kınama ve aylıktan kesme gibi cezalara karşı, kararın tebliğinden itibaren yedi gün içinde disiplin kuruluna itiraz edilebilir. İtiraz merciinin kararı ilgiliye tebliğ edilir. Süresinde itiraz edilmeyen disiplin cezaları kesinleşir.
İptal davası
Disiplin cezasına karşı, itiraz yolu tüketildikten sonra veya doğrudan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.7 uyarınca 60 gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılabilir. Mahkeme; savunma hakkına uyulup uyulmadığını, eylemin sabit olup olmadığını, eylem ile ceza arasındaki orantıyı ve zamanaşımı sürelerini inceler. İptal davası ve yürütmenin durdurulması talebinin genel şartları ayrı bir içerikte ele alınmıştır.
Disiplin cezalarının sicilden silinmesi
657 sayılı Kanun m.133 uyarınca devlet memurluğundan çıkarma dışındaki disiplin cezaları, kanunda öngörülen süreler geçtikten sonra memurun başvurusu üzerine ve o süre içindeki davranışları göz önünde tutularak sicilden silinebilir.
Önemli noktalar
Savunma ve itiraz süreleri kısadır; tebligat tarihleri dikkatle takip edilmelidir. İdari yargının genel çerçevesi için idare hukuku sayfasına bakılabilir.
SIK SORULAN SORULAR
Sık sorulan sorular
Disiplin cezasına itiraz süresi nedir?
Cezanın tebliğinden itibaren yedi gündür (657 s.K. m.135).
Uyarma ve kınama cezalarına dava açılabilir mi?
Evet. Anayasa m.129 uyarınca tüm disiplin kararları yargı denetimine açıktır.
Savunma için ne kadar süre verilir?
Savunma için verilecek süre yedi günden az olamaz (657 s.K. m.130).
İptal davası ne zaman açılmalı?
Tebliğden veya itiraz sonucunun tebliğinden itibaren 60 gün içinde idare mahkemesinde (İYUK m.7).
İlgili içerikler
KAYNAKLAR
Başlıca kaynaklar
- 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası, m.129/3 (disiplin kararlarının yargı denetimi).
- 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, m.125, m.127, m.130, m.133 ve m.135.
- 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu, m.7.
- Mevzuat Bilgi Sistemi — güncel kanun metinleri.