BORÇLAR HUKUKU · HUKUKİ BİLGİLENDİRME
Kapora Geri Alınır mı? Bağlanma Parası, Cayma Parası, Ev ve Araba Satışında Kapora
KISACA
Türk Borçlar Kanunu m.177’ye göre sözleşme yapılırken verilen para, aksi kararlaştırılmadıkça cayma parası değil bağlanma parasıdır; sözleşmenin kanıtıdır ve ödemeden düşülür. Cayma parası açıkça kararlaştırılmışsa veren vazgeçerse parayı bırakır, alan vazgeçerse iki katını geri verir. Ev veya arsa satışı tapuda ya da noterde resmî şekilde yapılmadıkça, araç satışı da noterde yapılmadıkça geçersizdir; bu durumda verilen kapora sebepsiz zenginleşme olarak geri istenebilir. Tüketici sözleşmelerindeki haksız kapora şartları hükümsüzdür. Geri isteme süresi öğrenmeden itibaren iki yıldır.
Kapora nedir?
Günlük dilde kapora veya kaparo denilen ödeme, bir satış veya hizmet sözleşmesi yapılırken taraflardan birinin diğerine verdiği paradır. Ev, araba, düğün salonu, fotoğrafçı veya tatil rezervasyonu için kapora verilmesi yaygındır. Kanunda “kapora” kelimesi geçmez; Türk Borçlar Kanunu bu ödemeyi niteliğine göre bağlanma parası veya cayma parası olarak düzenler. Kaporanın geri alınıp alınamayacağı, hangi türde verildiğine ve sözleşmenin geçerli olup olmadığına göre değişir.
Bağlanma parası: kural bu
TBK m.177’ye göre sözleşme yapılırken bir kimsenin vermiş olduğu bir miktar para, cayma parası olarak değil, sözleşmenin yapıldığına kanıt olarak verilmiş sayılır. Aksine sözleşme veya yerel âdet olmadıkça bağlanma parası esas alacaktan düşülür.
Buna göre taraflar kaporanın cayma parası olduğunu açıkça kararlaştırmamışsa, verilen para bağlanma parasıdır. Bağlanma parası, “vazgeçersem bu para yanar” anlamına gelmez; sözleşme kurulduğunun kanıtıdır ve sözleşme ifa edildiğinde toplam bedelden düşülür. Sözleşme yerine getirilmezse kimin sözleşmeye aykırı davrandığına göre genel hükümler uygulanır.
Cayma parası: vazgeçenin kaybı
TBK m.178’e göre cayma parası kararlaştırılmışsa taraflardan her biri sözleşmeden caymaya yetkili sayılır; bu durumda parayı vermiş olan cayarsa verdiğini bırakır, almış olan cayarsa aldığının iki katını geri verir. Bu sonuç için kaporanın “cayma parası” olarak verildiğinin sözleşmede veya makbuzda açıkça yazılması gerekir.
Örneğin bir düğün salonu sözleşmesinde “müşteri vazgeçerse ödediği cayma parası iade edilmez” yazıyorsa ve müşteri vazgeçerse, ödenen tutar salonda kalır. Salon sahibi vazgeçerse ise aldığı paranın iki katını geri vermek zorundadır.
| Tür | Anlamı | Sözleşme yapılmazsa |
|---|---|---|
| Bağlanma parası (TBK m.177) | Sözleşmenin yapıldığının kanıtı; ödemeden düşülür | Sözleşmeye aykırılığa göre genel hükümler uygulanır |
| Cayma parası (TBK m.178) | Taraflara cayma hakkı verir | Veren cayarsa parayı bırakır; alan cayarsa iki katını geri verir |
| Ceza koşulu (TBK m.179–182) | Sözleşmeye uyulmazsa ödenecek ceza | Hâkim aşırı gördüğü cezayı kendiliğinden indirir |
Ev ve arsa için verilen kapora
TBK m.237’ye göre taşınmaz satışının geçerli olabilmesi için sözleşmenin resmî şekilde düzenlenmesi şarttır; taşınmaz satışı vaadi de resmî şekilde düzenlenmedikçe geçerli olmaz. Tapu müdürlüğünde yapılan satış veya noterde düzenlenen satış vaadi resmî şekildir. Ev sahibiyle veya emlakçıyla imzalanan adi bir kâğıt ya da yalnızca bir makbuz ise resmî şekil şartını karşılamaz.
Geçersiz bir sözleşmeye dayanılarak verilen para, sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre geri istenebilir. TBK m.77’ye göre haklı bir sebep olmaksızın bir başkasının malvarlığından zenginleşen, bu zenginleşmeyi geri vermekle yükümlüdür; bu yükümlülük özellikle zenginleşmenin geçerli olmayan bir sebebe dayanması durumunda doğar. Resmî satış vaadi sözleşmesi hakkında ayrıntılar taşınmaz satış vaadi sözleşmesi yazısındadır.
Araba için verilen kapora
Karayolları Trafik Kanunu m.20/d’ye göre tescil edilmiş araçların her çeşit satış ve devirleri noterler tarafından yapılır; noterler tarafından yapılmayan her çeşit satış ve devirler geçersizdir. Galeri veya araç sahibiyle noter dışında yapılan bir anlaşmaya dayanılarak verilen kapora da, satış geçersiz olduğundan sebepsiz zenginleşme olarak geri istenebilir. İkinci el araçta ayıp ile ilgili kurallar ikinci el araçta ayıp yazısında anlatılmıştır.
| Durum | Sonuç | Dayanak |
|---|---|---|
| Ev veya arsa için tapuda/noterde resmî sözleşme yapılmadan verilen kapora | Satış veya satış vaadi geçersiz; kapora sebepsiz zenginleşme olarak geri istenebilir | TBK m.237, m.77 |
| Araç için noter satışı yapılmadan verilen kapora | Noterde yapılmayan satış geçersiz; kapora geri istenebilir | KTK m.20/d, TBK m.77 |
| Kaporayı alan taraf satıştan vazgeçti | Cayma parası kararlaştırılmışsa iki katı geri verilir | TBK m.178 |
| Tüketici sözleşmesinde müzakere edilmeden konulan ağır kapora şartı | Haksız şart ise kesin olarak hükümsüz | 6502 s. K. m.5 |
Düğün salonu, organizasyon ve tatil kaporaları
Salon, organizasyon veya otel ile yapılan sözleşmeler tüketici işlemidir. 6502 sayılı Kanun m.5’e göre haksız şart, tüketiciyle müzakere edilmeden sözleşmeye dâhil edilen ve dürüstlük kuralına aykırı düşecek biçimde tüketici aleyhine dengesizliğe neden olan sözleşme şartlarıdır; tüketiciyle yapılan sözleşmelerdeki haksız şartlar kesin olarak hükümsüzdür. Matbu bir sözleşmede, tarihten aylar önce yapılan iptalde bile ödemenin tamamının yanacağını öngören bir şart bu yönden incelenebilir.
Sözleşmede kapora yerine bir ceza koşulu öngörülmüşse, TBK m.182’ye göre hâkim aşırı gördüğü ceza koşulunu kendiliğinden indirir. Uyuşmazlık 2026 yılında 186.000 TL’nin altındaysa tüketici hakem heyetine başvurulabilir.
Kapora nasıl geri istenir ve zamanaşımı
- Önce karşı tarafa, kaporanın iadesini isteyen yazılı bir bildirim (noter ihtarnamesi, iadeli taahhütlü mektup veya kayıtlı e-posta) gönderilmelidir.
- Ödeme banka havalesiyle yapılmışsa dekont saklanmalıdır; nakit ödemede alınan makbuz veya yazışmalar delil olur. Dekontun ispat değeri banka dekontu borcun varlığını ispatlar mı yazısında anlatılmıştır.
- Ödeme yapılmazsa icra takibi başlatılabilir veya dava açılabilir; konusu para olan bazı uyuşmazlıklarda dava öncesi arabuluculuk zorunludur.
TBK m.82’ye göre sebepsiz zenginleşmeden doğan istem hakkı, hak sahibinin geri isteme hakkı olduğunu öğrendiği tarihten başlayarak iki yılın ve her hâlde zenginleşmenin gerçekleştiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar.
Önemli noktalar
- Aksi kararlaştırılmadıkça kapora bağlanma parasıdır ve ödemeden düşülür; vazgeçende kendiliğinden yanmaz.
- Cayma parası kararlaştırılmışsa veren vazgeçerse parayı kaybeder, alan vazgeçerse iki katını öder.
- Ev için tapuda veya noterde resmî sözleşme yapılmadan verilen kapora geri istenebilir.
- Noterde yapılmayan araç satışları geçersizdir; verilen kapora geri istenebilir.
- Tüketici sözleşmelerindeki haksız kapora şartları hükümsüzdür; aşırı ceza koşulunu hâkim indirir.
- Geri isteme süresi, öğrenmeden itibaren 2 yıl ve her hâlde ödemeden itibaren 10 yıldır.
SIK SORULAN SORULAR
Sık sorulan sorular
Kapora geri alınır mı?
Kaporanın niteliğine bağlıdır. TBK m.177’ye göre aksi kararlaştırılmadıkça verilen para bağlanma parasıdır ve vazgeçende kendiliğinden yanmaz. Cayma parası açıkça kararlaştırılmışsa veren vazgeçerse parayı kaybeder.
Satıcı vazgeçerse kaporanın kaç katını öder?
TBK m.178’e göre cayma parası kararlaştırılmışsa, parayı almış olan cayarsa aldığının iki katını geri verir.
Ev için verdiğim kaporayı geri alabilir miyim?
TBK m.237’ye göre taşınmaz satışı ve satış vaadi resmî şekilde yapılmadıkça geçersizdir. Tapuda veya noterde resmî sözleşme yapılmadan verilen kapora, sebepsiz zenginleşme olarak geri istenebilir.
Araba için verilen kapora iade edilir mi?
KTK m.20/d’ye göre noterde yapılmayan araç satışları geçersizdir. Bu durumda verilen kapora sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre geri istenebilir.
Düğün salonu kaporası iade edilmiyor, ne yapabilirim?
Sözleşmedeki kapora şartı tüketiciyle müzakere edilmeden konulmuş ve tüketici aleyhine dengesizlik yaratıyorsa 6502 sayılı Kanun m.5’e göre hükümsüzdür. 2026’da 186.000 TL’nin altındaki uyuşmazlıklarda tüketici hakem heyetine başvurulabilir.
Kaporayı geri istemek için süre var mı?
TBK m.82’ye göre geri isteme hakkının öğrenildiği tarihten itibaren iki yıl ve her hâlde ödemeden itibaren on yıldır.
İlgili içerikler
KAYNAKLAR
Başlıca kaynaklar
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, m.77, m.82, m.177, m.178, m.182 ve m.237.
- 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu, m.20.
- 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun, m.5.
- 6502 Sayılı Kanunun 68 inci ve Tüketici Hakem Heyetleri Yönetmeliğinin 6 ncı Maddelerinde Yer Alan Parasal Sınırların Artırılmasına İlişkin Tebliğ (Resmî Gazete, 23.12.2025, sayı 33116), m.3.
- Mevzuat Bilgi Sistemi — güncel kanun metinleri.