HESAPLAMA ARACI
Faiz Hesaplama
Salihli, Manisa'da faaliyet gösteren Avukat Büşra Turunç tarafından sunulan bu araç, ana para, yıllık oran ve tarih aralığı üzerinden basit faiz ön hesabı yapar.
Hesaplama yöntemi ve hukuki dayanak
Nasıl kullanılır?
- Ana para tutarını girin.
- Somut alacağa uygulanacak yıllık faiz oranını yazın.
- Başlangıç ve bitiş tarihlerini seçin.
- “Hesapla” düğmesine basarak basit faiz ön hesabını görün.
Araç basit faiz yöntemiyle ana para × yıllık oran × gün / 365 formülünü kullanır. Faiz türü ve uygulanacak oran borcun kaynağına göre değişebileceğinden oran otomatik atanmaz. Genel çerçevede 3095 sayılı Kanun ve borcun hukuki niteliği ayrıca değerlendirilmelidir.
Salihli ve çevresindeki alacak uyuşmazlıklarında uygulanacak faiz türü ve başlangıç tarihi, borcun hukuki niteliğine göre ayrıca belirlenmelidir.
Uyarı: Bu araç “hangi faiz oranı uygulanır?” sorusunu çözmez. Temerrüt tarihi, ticari iş niteliği, sözleşme, özel kanunlar ve dönemsel oran değişiklikleri sonucu etkileyebilir.
İlgili içerik: İcra ve İflas Hukuku · Ticaret Hukuku · Hukuki İçerikler
Örnek hesap
100.000 TL ana para için, örnek olarak seçilen yıllık %24 oranla 01.01.2025 – 01.07.2025 arasında basit faiz hesabı:
- Süre: 181 gün
- Hesap: 100.000 × 0,24 × 181 / 365 ≈ 11.901,37 TL faiz
- Ana para + faiz ≈ 111.901,37 TL
Oran yalnızca yöntemi göstermek için seçilmiştir; somut alacağa uygulanacak oran ayrıca belirlenmelidir.
Faiz türleri ve başlangıç tarihi
3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'a göre:
- Yasal faiz: Oranı sözleşmede kararlaştırılmayan hâllerde uygulanır. 31.07.2026 tarihinden itibaren oran, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli kredi işlemlerinde uyguladığı reeskont oranının yüzde seksenidir; bu reeskont oranı 30 Haziran günü beş puan veya daha fazla değişmişse yılın ikinci yarısında yeni oranın yüzde seksenine göre belirlenir (m.1).
- Ticari işlerde temerrüt faizi: Ticari işlerde alacaklı, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın kısa vadeli avanslara uyguladığı faiz oranında temerrüt faizi isteyebilir (m.2/2).
Güncel oranlar: Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı'nın yayımladığı tabloya göre 31.07.2026 tarihinden itibaren, sözleşmede kararlaştırılmamışsa kanuni faiz ve temerrüt faizi yıllık %31, ticari işlerde temerrüt faizi yıllık %39,75'tir (20.12.2025 tarihli Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Tebliği). 17.09.2025 – 30.07.2026 döneminde kanuni faiz %24 olarak uygulanmıştır. Kaynak: Kanuni Faiz ve Temerrüt Faiz Oranları.
Faizin başlangıç tarihi borçlunun temerrüde düştüğü tarihtir. Muaccel bir borçta borçlu, kural olarak alacaklının ihtarıyla temerrüde düşer; borcun ifa edileceği gün belirlenmişse bu günün geçmesiyle ihtara gerek kalmadan temerrüt oluşur (6098 sayılı TBK m.117). Faiz oranı dönem içinde değiştiyse hesap, her oranın geçerli olduğu dönemlere bölünerek yapılmalıdır.
Oran değiştiğinde örnek hesap
Ticari iş niteliği taşımayan 100.000 TL'lik bir alacakta borçlunun 01.05.2026'da temerrüde düştüğünü ve borcu 31.10.2026'da ödediğini varsayalım. Sözleşmede faiz kararlaştırılmamışsa bu dönemde iki farklı kanuni faiz oranı uygulanır:
- 01.05.2026 – 31.07.2026 (91 gün, %24): 100.000 × 0,24 × 91 / 365 ≈ 5.983,56 TL
- 31.07.2026 – 31.10.2026 (92 gün, %31): 100.000 × 0,31 × 92 / 365 ≈ 7.813,70 TL
- Toplam faiz: ≈ 13.797,26 TL
Araç tek oranla çalıştığı için bu hesap her dönem ayrı girilip sonuçlar toplanarak yapılır. Alacak ticari bir işten doğmuşsa ve alacaklı avans faizi isterse aynı 183 günlük dönem için %39,75 oranıyla faiz ≈ 19.929,45 TL olur.
Faiz oranı sözleşmeyle belirlenebilir mi?
Taraflar faiz oranını sözleşmeyle kararlaştırabilir; ancak ticari olmayan işlerde üst sınır vardır. Sözleşmeyle belirlenen yıllık faiz, kanuni faiz oranının yüzde elli fazlasını; temerrüt faizi ise yüzde yüz fazlasını aşamaz (6098 s. TBK m.88, m.120). Kanuni faizin %31 olduğu dönemde bu sınırlar akdi faiz için %46,5, temerrüt faizi için %62'dir. Ticari işlerde faiz oranı serbestçe belirlenir; tüketiciyi koruyan hükümler saklıdır (6102 s. TTK m.8).
Sözleşmede akdi faiz kararlaştırılmış ama temerrüt faizi kararlaştırılmamışsa ve akdi faiz kanuni orandan yüksekse, temerrüt faizi de akdi faiz oranında uygulanır (TBK m.120; 3095 s.K. m.2).
Faize faiz işler mi?
Kanuni faiz ve temerrüt faizi hesaplanırken bileşik (mürekkep) faiz yürütülemez (3095 s.K. m.3). Temerrüt faizine ayrıca temerrüt faizi de işletilemez (TBK m.121). Ticari işlerde istisna olarak, iki taraf için de ticari iş niteliğindeki ödünç sözleşmelerinde ve cari hesaplarda, üç aydan kısa olmamak üzere faizin anaparaya eklenmesi kararlaştırılabilir; bu kural sözleşenleri tacir olmayanlara uygulanmaz (TTK m.8).
Haksız fiil ve sebepsiz zenginleşmede başlangıç tarihi
Faizin başlangıcı borcun kaynağına göre değişir. Haksız fiilden doğan tazminat borcunda borçlu fiilin işlendiği tarihte, sebepsiz zenginleşmede ise zenginleşmenin gerçekleştiği tarihte temerrüde düşmüş sayılır; ancak sebepsiz zenginleşen iyiniyetliyse temerrüt için bildirim gerekir (TBK m.117).
Faiz veya irat borcunun ya da bağışlanan bir miktar paranın ödenmesinde temerrüde düşen borçlu ise ancak icra takibine girişildiği veya dava açıldığı günden itibaren temerrüt faizi öder (TBK m.121). Araçtaki başlangıç tarihi bu kurallara göre belirlenmelidir.
Özel faiz hükümleri
Bazı alacaklar için kanun ayrı bir faiz öngörür. Gününde ödenmeyen işçi ücretleri ve zamanında ödenmeyen kıdem tazminatı için mevduata uygulanan en yüksek faiz uygulanır (4857 s.K. m.34; 1475 s.K. m.14). Yabancı para borçlarında, sözleşmede daha yüksek bir oran kararlaştırılmamışsa, devlet bankalarının o yabancı parayla açılmış bir yıl vadeli mevduata ödediği en yüksek faiz uygulanır (3095 s.K. m.4/a). Bu alacaklarda araca girilecek oran ilgili dönem için ayrıca belirlenmelidir.
Para alacağının icra yoluyla istenmesine ilişkin adımlar Salihli'de icra takibi nasıl başlatılır? yazısında anlatılmıştır.
Sık Sorulan Sorular
Yasal faiz ile ticari faiz arasındaki fark nedir?
Yasal faiz, oranı Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın önceki yılın 31 Aralık günü uyguladığı reeskont oranının yüzde seksenine göre belirlenen genel faizdir (3095 s.K. m.1). Ticari işlerde ise Merkez Bankası avans faizi oranında temerrüt faizi istenebilir (m.2/2).
Faiz hangi tarihten itibaren işler?
Borçlunun temerrüde düştüğü tarihten itibaren işler; temerrüt kural olarak ihtarla, vadesi belirli borçlarda ise vadenin geçmesiyle oluşur (TBK m.117).
Faiz oranı değiştiyse nasıl hesaplanır?
Hesap, her oranın yürürlükte olduğu dönemlere bölünerek yapılır ve dönem faizleri toplanır.
Bu araç bileşik faiz hesaplar mı?
Hayır. Araç basit faiz yöntemiyle hesap yapar; kural olarak faize faiz yürütülmez.
Kaynaklar
- 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun – m.1–4/a
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu – m.88, m.117, m.120 ve m.121
- 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu – m.8
- 4857 sayılı İş Kanunu – m.34
- 1475 sayılı İş Kanunu – m.14